Η ταπεινωτική ήττα της Ελλάδος  στον ελληνοτουρκικό πόλεμο και η Μικρασιατική καταστροφή τον Αύγουστο του 1922 οδήγησαν τις δύο χώρες στην υπογραφή συνθήκης ειρήνης στη Λοζάνη. Οι διαπραγματεύσεις στην εν λόγω πόλη της Ελβετίας άρχισαν τον Σεπτέμβριο του 1922 με την παρουσία των 2 χωρών και των νικητών του Α΄ Παγκοσμίου Πολέμου. Επικεφαλής της ελληνικής αντιπροσωπείας ορίστηκε ο Ελευθέριος Βενιζέλος, ενώ η τουρκική πλευρά όρισε τον Ισμέτ Ινονού πασά. Οι διαπραγματεύσεις ήταν πολύμηνες λόγω της αδιαλλαξίας των Τούρκων, συγκεκριμένα διήρκησαν 8 μήνες. Τελικά η οριστική συνθήκη ειρήνης, που στην ιστοριογραφία απαντά ως συνθήκη της Λοζάνης, υπεγράφη στις 24 Ιουλίου 1923.

Πριν την υπογραφή της συνθήκης όμως, οι δύο χώρες αποφάσισαν βάσει της Σύμβασης της Λοζάνης να πραγματοποιηθεί ανταλλαγή ανάμεσα στους μουσουλμάνους της Ελλάδος και τους Έλληνες ορθόδοξους χριστιανούς της Τουρκίας. Η ανταλλαγή είχε ως στόχο την ομοιογένεια των 2 κρατών. Από τη σύμβαση εξαιρέθηκαν οι μουσουλμάνοι της Δυτικής Θράκης και οι Έλληνες χριστιανοί της Κωνσταντινουπόλεως, της Ίμβρου και της Τενέδου.

Η Συνθήκη, τώρα, της Λοζάνης προέβλεπε τα εξής:

·         Η Τουρκία ανέκτησε την Ανατολική Θράκη, τη Σμύρνη, την Ίμβρο και την Τένεδο. Να θυμίσω ότι ανωτέρω περιοχές είχαν δοθεί στην Ελλάδα στο πλαίσιο της Συνθήκης των Σεβρών, με εξαίρεση τη Σμύρνη, που θα έμενε για 5 χρόνια υπό ελληνική διοίκηση και με το πέρας αυτής θα γινόταν δημοψήφισμα για την τελική προσάρτησή της στην Ελλάδα.

·         Οριοθέτηση  των συνόρων των 2 χωρών στον Έβρο. Η Ελλάδα διατηρούσε την κτήση της στη Δυτική Θράκη, εξάλλου της είχε δοθεί από τη Βουλγαρία με τη συνθήκη του Νεϊγύ το 1919, και τα νησιά του Βορειοανατολικού Αιγαίου.

·         Αναγνωρίστηκε η ιταλική κυριαρχία στα Δωδεκάνησα.

·         Η Κύπρος προσαρτήθηκε στην Αγγλία.

Θα πρέπει να καταστεί σαφές από όλους ότι η συγκεκριμένη συνθήκη έχει μέχρι σήμερα ισχύ και δε χρήσει ούτε αναθεώρησης, ούτε και επικαιροποίησης  από κανέναν!

Η λέξη Λοζάνη συναντάται και έτσι: Λωζάνη. Και οι 2 επιλογές είναι ορθές.