Σήμερα, 8 Μαρτίου, είναι η παγκόσμια Ημέρα της Γυναίκας, μια μέρα που έχει αφιερωθεί στα δικαιώματα των γυναικών, αφού θεσμοθετήθηκε από τον ΟΗΕ. Έχει τις ρίζες της στις διαμαρτυρίες των γυναικών στην Ευρώπη και τις ΗΠΑ, στις αρχές του 20ού αι. Ζητούσαν ίσα δικαιώματα, καλύτερες συνθήκες εργασίας και δικαίωμα ψήφου. Πρόκειται για μια μέρα κινητοποιήσεων σε όλο τον κόσμο για την υποστήριξη της ισότητας των δύο φύλων. Εντούτοις, τίθεται το ερώτημα: μήπως πρόκειται για μια μέρα γιορτής ή αγώνα?

Η θέση της γυναίκας θεωρούνταν κατώτερη ήδη από την αρχαιότητα. Στην αρχαία Ελλάδα η γυναίκα είχε κατώτερη θέση από τον άνδρα και ζούσε σε καθεστώς δουλείας (εξαίρεση αποτελούσαν η Σπάρτη και η Μυτιλήνη όπου επικρατούσαν πιο ευνοϊκές συνθήκες). Κατά τον Μεσαίωνα τέθηκε το ερώτημα αν η γυναίκα είναι άνθρωπος… Επικρατούσε καθεστώς μισογυνισμού, διότι η γυναίκα θεωρούνταν ενσάρκωση της αμαρτίας. Την περίοδο του Διαφωτισμού ο Βολταίρος κατήγγειλε την αδικία κατά των γυναικών. Μόνο κατά τον 20ό αι. τα πράγματα άρχισαν να αλλάζουν πιο ουσιαστικά. Οι γυναίκες μπήκαν δυναμικά στην αγορά εργασίας και κατοχυρώθηκε το δικαίωμα ψήφου. Έτσι, σταδιακά βελτιώθηκε η θέση της γυναίκας ύστερα από τη νομική κατοχύρωση της ισοτιμίας των δύο φύλων. Ωστόσο, σε επίπεδο κοινωνικών αντιλήψεων, μήπως επιβιώνουν ακόμη και σήμερα στερεοτυπικές αντιλήψεις εις βάρος των γυναικών?

Πώς γίνεται, ακόμη και σήμερα, σε ορισμένες χώρες η γυναίκα να θεωρείται υπόδουλη και ιδιοκτησία κάποιου άλλου, αφού η εξουσία των γονέων και του συζύγου είναι ολοκληρωτική; Γιατί δεν τους επιτρέπουν να σπουδάζουν, να εργάζονται, να οδηγούν και να ταξιδεύουν; Μάλιστα, σε κάποιες χώρες τα ήθη είναι τόσο αυστηρά που η γυναίκα λιθοβολείται ή μαστιγώνεται, αν δεν υπακούσει στην «κοινωνική ηθική». Στην Υεμένη επιτρέπεται νόμιμα η παιδεραστία! Ανήλικα κοριτσάκια από 8 ετών και πάνω δίνονται έναντι προίκας σε άνδρες 50 χρονών. Η κατάσταση σε αυτή τη χώρα είναι τραγική από ανθρωπιστική και κοινωνική άποψη. Στη Σομαλία η κλειτοριδεκτομή συνεχίζεται ανεξέλεγκτα, με αποτέλεσμα πολλά κοριτσάκια να πεθαίνουν….. Συνολικά 140 εκατομμύρια γυναίκες σε ολόκληρο τον κόσμο έχουν υποβληθεί σε κλειτοριδεκτομή και ο αριθμός αυξάνεται κάθε χρόνο κατά 2 εκατομμύρια. Παρόλα αυτά, ακόμη και στις δυτικές χώρες η γυναίκα αντιμετωπίζεται με υποτιμητικό τρόπο.

Στη λογοτεχνία η γυναίκα αποτελεί προσφιλές θέμα. Πολλοί συγγραφείς έγραψαν για τη γυναίκα. Ενδεικτικά, παραθέτω κάποια αποσπάσματα από την ποίηση του Παλαμά, του Σολωμού και της Δημουλά.

1)ΚΩΣΤΗΣ ΠΑΛΑΜΑΣ “Γυναίκα”

Γυναίκα, αν θες αντρίκεια να δουλέψεις

για τον ξεσκλαβωμό σου, δε σε φτάνει

να κάψεις, να σκορπίσεις, να ξοδέψεις

το χρυσάφι, τη σμύρνα, το λιβάνι

στο νέο βωμό. Μέσα σου πρώτα κάψε

το τριπλό ξόανο που τους δούλους κάνει,

Συνήθεια, Κέρδος, Πρόληψη. Και σκάψε,

και του παλιού καιρού τα παραμύθια,

κι ας ειν’ όμορφα, μια για πάντα θάψε.

Α! τα μεστά καμαρωτά σου στήθια

βραχνάς τα πνίγει, πνίχ’ τον, πολεμίστρα

για την Αγάπη και για την Αλήθεια.

Πάντα μαζί σου κ’ η Ομορφιά η μεθύστρα.

(Κ. Παλαμάς, τ. 5, Γκοβόστης)

2)ΔΙΟΝΥΣΙΟΣ ΣΟΛΩΜΟΣ – ΕΛΕΥΘΕΡΟΙ ΠΟΛΙΟΡΚΗΜΕΝΟΙ
Iδού, αυτές οι γυναίκες φέρνονται θαυμαστά· αυτές είναι μεγαλόψυχες, και λένε ότι μαθαίνουν από μας· δε δειλιάζουν, μολονότι τους επάρθηκε η ελπίδα που είχαν να γεννήσουν τέκνα για τη δόξα και για την ευτυχία. Eμείς λοιπόν μπορούμε να μάθουμε απ’ αυτές και να τες λατρεύουμε έως την ύστερην ώρα…..

3)Κική Δημουλά, «Σημείο Αναγνωρίσεως» – άγαλμα γυναίκας με δεμένα χέρια

Όλοι σε λένε κατευθείαν άγαλμα,

εγώ σε προσφωνώ γυναίκα κατευθείαν.

 

Στολίζεις κάποιο πάρκο.

Από μακριά εξαπατάς.

Θαρρεί κανείς πως έχεις ελαφρά ανακαθήσει να θυμηθείς

ένα ωραίο όνειρο που είδες,

πως παίρνεις φόρα να το ζήσεις.

Από κοντά ξεκαθαρίζει το όνειρο:

δεμένα είναι πισθάγκωνα τα χέρια σου

μ’ ένα σκοινί μαρμάρινο

κι η στάση σου είναι η θέλησή σου

κάτι να σε βοηθήσει να ξεφύγεις την αγωνία του αιχμαλώτου.

Έτσι σε παραγγείλανε στο γλύπτη:

αιχμάλωτη.

Δεν μπορείς ούτε μια βροχή να ζυγίσεις στο χέρι σου,

ούτε μια ελαφριά μαργαρίτα.

Δεμένα είναι τα χέρια σου.

Και δεν είν’ το μάρμαρο μόνο ο Άργος.

Αν κάτι πήγαινε ν’ αλλάξει

στην πορεία των μαρμάρων,

αν άρχιζαν τ’ αγάλματα αγώνες

για ελευθερίες και ισότητες,

όπως οι δούλοι,

οι νεκροί

και το αίσθημά μας,

εσύ θα πορευόσουνα

μες στην κοσμογονία των μαρμάρων

με δεμένα πάλι τα χέρια, αιχμάλωτη.

 

Όλοι σε λένε κατευθείαν άγαλμα,

εγώ σε λέω γυναίκα αμέσως.

Όχι γιατί γυναίκα σε παρέδωσε

στο μάρμαρο ο γλύπτης

κι υπόσχονται οι γοφοί σου

ευγονία αγαλμάτων,

καλή σοδειά ακινησίας.

Για τα δεμένα χέρια σου, που έχεις

όσους πολλούς αιώνες σε γνωρίζω,

σε λέω γυναίκα.

 

Σε λέω γυναίκα

γιατ’ είσ’ αιχμάλωτη.

(Από τη συλλογή «Το λίγο του κόσμου» 1971 –συγκεντρωτική έκδοση «Κική Δημουλά, Ποιήματα», Ίκαρος)

Η διαιώνιση των στερεοτυπικών αντιλήψεων συνιστά προσβολή της ανθρώπινης αξιοπρέπειας. Παρότι ζούμε σε σύγχρονες δημοκρατικές κοινωνίες, η ισοτιμία δεν θεωρείται αυτονόητη. Και ισοτιμία στην πράξη σημαίνει ότι δεν υπάρχουν διακρίσεις ανάμεσα στα δύο φύλα, ότι η γυναίκα και ο άνδρας λειτουργούν αλληλοσυμπληρωματικά. Μπορεί να υφίσταται βιολογική διαφορά όσον αφορά τη σωματική διάπλαση, σε καμία περίπτωση όμως δεν είναι κοινωνική η διαφορά. Επιβάλλεται, λοιπόν, να καταργηθεί η κοινωνική ταυτότητα των φύλων στην πράξη και όχι μόνο θεωρητικά. Χρόνια Πολλά, λοιπόν, σε όλες τις γυναίκες, στη σύζυγο, στη μητέρα, σττη γιαγιά, στην αδελφή, στην φίλη!!!


Αν θέλει κάποιος να διαβάσει  βιβλία για το θέμα αυτό, προτείνω τα εξής:

1)ΜΕ ΛΕΝΕ ΜΑΛΑΛΑ-YOUSAFZAI MALALA

«ΕΝΑ ΠΑΙΔΙ, ΕΝΑΣ ΔΑΣΚΑΛΟΣ, ΕΝΑ ΒΙΒΛΙΟ ΚΙ ΕΝΑ ΜΟΛΥΒΙ ΜΠΟΡΟΥΝ Ν’ ΑΛΛΑΞΟΥΝ ΤΟΝ ΚΟΣΜΟ», ΤΟ ΚΟΡΙΤΣΙ ΠΟΥ ΟΡΘΩΣΕ ΤΟ ΑΝΑΣΤΗΜΑ ΤΟΥ ΑΠΕΝΑΝΤΙ ΣΤΟΥΣ ΤΑΛΙΜΠΑΝ ΓΙΑ ΤΟ ΔΙΚΑΙΩΜΑ ΣΤΗ ΜΟΡΦΩΣΗ.

2) Λουλούδι της ερήμου- Ντίρι Γουόρις – Μίλλερ Καθλήν

«Η ιστορία της Γουόρις είναι ιστορία αξιοθαύμαστου θάρρους. Από τις ερήμους της Σομαλίας στον κόσμο της υψηλής μόδας, αγωνίζεται ενάντια στην καταπίεση και βγαίνει πραγματική πρωταθλήτρια. Είναι η πιο όμορφη πηγή έμπνευσης για όλους».΄Ελτον Τζον

Τέλος, αξίζει να δείτε την ταινία «NORTH COUNTRY» (2005) με πρωταγωνίστρια την εξαιρετική Charlize Theron