Το ΠολιςPost και η Αλεξοπούλου Βασιλική συνάντησαν τον συγγραφέα Γιώργο Πουλημένο σε μία εποικοδομητική συζήτηση για το νέο ιστορικό μυθιστόρημά του “Λέων και Εμινέ” από τις εκδόσεις Ωκεανός. Το χρονικό της Σμύρνης λίγα χρόνια πριν την μεγάλη καταστροφή του 1922, η ζωή μίας πανέμορφης Τουρκάλας με απαράμμιλη γοητεία, ο μοιραίος έρωτας που θα διαβεί την πόρτα της, ένα σωρό μίση- ίντριγκες- ανατροπές- ανησυχίες εκτυλίσσονται στα μάτια του αναγνώστη τόσο ρεαλιστικά, λες και αναβιώνουν τα γεγονότα αυτής της πονεμένης για τον ελληνισμό σελίδας. Θα ακολουθήσει και ο έρωτας της νεαρής Εμινέ καταστροφική πορεία ή θα κατορθώσει ανέλπιστα να επιζήσει ανάμεσα στις φλόγες;

 

  1. Αγαπητέ κύριε Πουλημένε, αρχικά νιώθω την ανάγκη να σας ευχαριστήσω για την ανταπόκρισή σας στην πραγματοποίηση αυτής της συνέντευξης. Σας συγχαίρω για το συγγραφικό σας πόνημα “Λέων και Εμινέ”. Τι σας έκανε να ασχοληθείτε με το συγκεκριμένο χωρο-χρονικό πλαίσιο (Σμύρνη, 1918) ενόσω πολλοί συγγραφείς έχουν καταπιαστεί με τη συγκεκριμένη χρονική περίοδο;

Σας ευχαριστώ κι εγώ που μου δίνετε την ευκαιρία να μιλήσω για το τελευταίο μου βιβλίο. Πράγματι, η περίοδος της ελληνικής διοίκησης στη Σμύρνη είναι ένα θέμα με το οποίο έχουν ασχοληθεί πολλοί. Αισθάνθηκα όμως ότι μπορώ να προσφέρω κι εγώ κάτι λόγω της μακροχρόνιας ενασχόλησής μου με τη Μικρά Ασία και τη Σμύρνη, τρεις καρποί της οποίας ήταν το «Λεξικό της σμυρναίικης διαλέκτου», ο ιστορικός χάρτης «Σμύρνη/Izmir» και το δίτομο έργο «Η Προκυμαία της Σμύρνης».

Εξάλλου η Σμύρνη, μια πόλη ταυτόχρονα ελληνική και πολύ-πολιτισμική, με παραλληλισμούς στη σημερινή εποχή, πάντοτε θα ελκύει και θα εμπνέει.

  1. Στο μυθιστόρημά σας δώσατε τον υπότιτλο “Μυστικά και πάθη στη Σμύρνη”. Πείτε μας σε αδρές γραμμές για την σύλληψη αυτού του τίτλου.

Τα μυστικά ας τα αφήσουμε να τα ανακαλύψει το αναγνωστικό κοινό διαβάζοντας το βιβλίο. Η λέξη «πάθη» από την άλλη παραπέμπει σε ακραία συναισθήματα, όπως είναι ο παράφορος έρωτας, αλλά και σε βάσανα και ταλαιπωρίες. Στο βιβλίο μου, οι πρωταγωνιστές και η πόλη της Σμύρνης διανύουν παράλληλες, πολύπαθες και παθιασμένες διαδρομές, όντας έρμαια των κοινωνικών συμβάσεων και των πολιτικών συμφερόντων. Για τη Σμύρνη ξέρουμε όλοι την τραγική της κατάληξη. Μένει να μάθουμε αν ο Λέων και η Εμινέ θα έχουν την ίδια τύχη, ή αν παρ’ ελπίδα ο έρωτάς τους θα καταφέρει να επιζήσει ανάμεσα στις φλόγες.

  1. Στο μυθιστόρημά σας περιλαμβάνονται πολλά λαογραφικά στοιχεία που αφορούν στις διασκεδάσεις, τα έθιμα, τα γευστικά ταξίδια των κατοίκων της Σμύρνης. Εσείς κάνατε επιτόπια έρευνα για να παραθέσετε λεπτομερώς όλα αυτά τα στοιχεία;

Έχω επισκεφθεί αρκετές φορές την πόλη, που αν και έχει αλλάξει πολύ από το 1922, εξακολουθεί να διατηρεί κάτι απ’ τον παλιό, κοσμοπολίτικο αέρα της. Όμως τα λαογραφικά, γεωγραφικά και ιστορικά στοιχεία προέρχονται κυρίως από ακούσματα από τους παππούδες μου, αλλά και από τη μελέτη των πηγών – απομνημονεύματα, ιστορικές και κοινωνικές μελέτες, ταξιδιωτικούς οδηγούς, βιβλία μαγειρικής, εφημερίδες και φωτογραφίες εποχής, χάρτες κ.ά. – που παρουσιάζουν τη Σμύρνη όπως ήταν πριν την Καταστροφή, δηλαδή μια πόλη κοσμοπολίτικη και ζωντανή.

  1. Σημαντικός και ο ρόλος του έρωτα στο έργο σας. Ο Λέων, Έλληνας στην καταγωγή και η Εμινέ, Τουρκάλα, θα βιώσουν πολλές εξάρσεις και σκαμπανεβάσματα. Η Εμινέ γιατί διστάζει να ακολουθήσει τον αγαπημένο της και επιλέγει έναν συμβατικό γάμο με έναν άγνωστο άντρα; Πρόκειται για ένα μέσο διαφυγής από τα κοινωνικά στερεότυπα;

Καθώς μοιράζονταν την ίδια πόλη, οι διάφορες εθνοτικές ομάδες της Σμύρνης – Έλληνες, Τούρκοι, Αρμένιοι, Εβραίοι, Λεβαντίνοι κ.ά. – είχαν πολλές επαφές, κυρίως οικονομικές και κοινωνικές. Όμως υπήρχαν και στεγανά, το κυριότερο από τα οποία ήταν οι διαφυλετικοί γάμοι, που καταδικάζονταν απ’ όλες τις πλευρές. Η Εμινέ, εγκλωβισμένη σ’ αυτές τις αντιλήψεις δεν τολμά να κάνει το μεγάλο βήμα και ν’ ακολουθήσει τον αγαπημένο της, διακινδυνεύοντας την απόρριψή της από το περιβάλλον της και την οικογένειά της. Προτιμά τον επώδυνο γάμο μ’ έναν άνδρα άγνωστο σ’ αυτήν, όπως άλλωστε ήταν σύνηθες εκείνη την εποχή στη μουσουλμανική κοινωνία, προσπαθώντας να δώσει μια κάποια λύση στο αδιέξοδο της.

  1. Ο Στρατής, ο φίλος του Λέοντα, έχει βοηθητικό ρόλο στην μυθοπλασία; Πώς εμπνευστήκατε τον χαρακτήρα του;

Ο Στρατής είναι πολυσύνθετος: χαριτωμένος, εγωιστής, μποέμ, πολυμήχανος, τσαχπίνης. Χαρακτήρες εσωστρεφείς σαν τον Λέοντα συχνά ελκύονται από τέτοιους τύπους, τόσο διαφορετικούς απ’ τους ίδιους, που τους παρακινούν να ξεπεράσουν τις αναστολές τους και να βιώσουν έντονες καταστάσεις. Παράλληλα ο Στρατής μού έδωσε την ευκαιρία να αναδείξω κάποια πραγματικά γεγονότα ιστορικού και οικονομικού ενδιαφέροντος, καθώς και να περιγράψω πτυχές της κοινωνικής ζωής της Σμύρνης που παραμένουν συνήθως στο σκοτάδι.

  1. Στο βιογραφικό σας αναφέρεται πως έχετε μελετήσει καταλεπτώς την ιστορία των χαμένων πατρίδων της Μ. Ασίας. Το γεγονός αυτό αποτέλεσε αφορμή για να γράψετε ιστορικό μυθιστόρημα;

Κατά τη διάρκεια της εξαετούς έρευνας και συγγραφής της «Προκυμαίας της Σμύρνης» μου γεννήθηκε η ιδέα ότι πολλά απ’ τα στοιχεία που συγκέντρωνα θα ενδιέφεραν και άλλους/ες, πέρα απ’ όσους/ες ασχολούνται με καθαρά ιστορικά έργα. Άλλωστε, γράφοντας ένα ιστορικό μυθιστόρημα θα μου δινόταν η ευκαιρία να εκφραστώ πιο ελεύθερα και να μην περιοριστώ σε απολύτως διασταυρωμένα ιστορικά γεγονότα. Έτσι, στα αναπόφευκτα ενδιάμεσα κενά που προέκυπταν στη διάρκεια των έξι αυτών χρόνων, ξεκίνησα να γράφω το «Λέων & Εμινέ», μια ιστορία αγάπης με φόντο τη Σμύρνη του 1918-22, προσθέτοντας και κάποιες «πιπεράτες» ερωτικές σκηνές που θεώρησα ότι θα μπορούσαν να προσελκύσουν ένα ευρύτερο κοινό να το πάρει στα χέρια του, να το διαβάσει και να γνωρίσει τη Σμύρνη και την καθημερινότητά της, πέρα απ’ τις πασίγνωστες εικόνες της Καταστροφής.

  1. Πείτε μας λίγα λόγια για το εγχείρημά σας να εκδώσετε μικρό τρίγλωσσο λεξικό της σμυρναίικης διαλέκτου σε συνεργασία με Σμυρνιούς. Θεωρείτε πως οι γλώσσες πεθαίνουν ή παραμένουν αναλλοίωτες στον χρόνο;

Οι γλώσσες είναι ζωντανοί οργανισμοί: γεννιούνται, εξελίσσονται, και κάποτε αναπόφευκτα πεθαίνουν. Όταν επισκέφτηκα τη Σμύρνη το 2010 για να πάρω μέρος σ’ ένα συνέδριο με θέμα τους Λεβαντίνους – τους δυτικοευρωπαϊκής καταγωγής κατοίκους της καθ’ ημάς Ανατολής – εντυπωσιάστηκα από το γεγονός ότι κάποιοι από αυτούς, που παρέμεναν ακόμη στην πόλη, μου μίλησαν στα σμυρναίικα ελληνικά. Καθώς ο αριθμός των Λεβαντίνων της Σμύρνης μειωνόταν συνεχώς και η σμυρναίικη διάλεκτος όδευε προς εξαφάνιση, αποφασίσαμε μαζί με δύο φίλους Λεβαντίνους Σμυρνιούς να διασώσουμε κάτι απ’ αυτήν γράφοντας αυτό το μικρό λεξικό, σαν φόρο τιμής σε μια πόλη που κάποτε μιλούσε ελληνικά. Έτσι έμαθα κι εγώ τη σμυρναίικη ντοπιολαλιά, και την χρησιμοποίησα σε αρκετούς διαλόγους στο μυθιστόρημά μου.

  1. Πώς θα χαρακτηρίζατε το μυθιστόρημά σας με τέσσερα επίθετα;

Ιστορικό, κοινωνικό, ερωτικό, κινηματογραφικό.

  1. Αυτή τη στιγμή έχετε καταπιαστεί με κάτι καινούργιο; Αν ναι, θα θέλατε να μας δώσετε μια γεύση;

Μέσα στη χρονιά θα εκδοθεί ένα βιβλίο μου με χάρτες της «Άπιστης» Σμύρνης και περιγραφές των μνημείων της, σε μορφή τουριστικού οδηγού για μια πόλη που δεν υπάρχει πια. Ασχολούμαι επίσης με την επιμέλεια των απομνημονευμάτων του Μικρασιάτη παππού μου, που πολέμησε στο Μακεδονικό Μέτωπο και έλαβε μέρος στη Μικρασιατική Εκστρατεία. Ακόμη, αν το κοινό με ενθαρρύνει στη λογοτεχνική μου προσπάθεια, έχω ήδη στο μυαλό μου τον σκελετό ενός αστυνομικού μυθιστορήματος που διαδραματίζεται στη Σμύρνη το 1888, ενώ παράλληλα έχω αφήσει και ένα παράθυρο ανοιχτό για τη συνέχεια του «Λέων & Εμινέ».


ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΒΙΒΛΙΟΥ:

Σμύρνη, Δεκέμβρης του 1918, λίγο μετά το τέλος του Μεγάλου Πολέμου. Το χρονικό της πόλης και η ζωή μιας νέας γυναίκας ξετυλίγονται σαν δυο κουβάρια σιγά-σιγά. Πόσο μοιραία θα αποδειχτεί η ύπαρξη ενός άνδρα, που καθορίζει την τύχη της κοπέλας, ενώ ταυτόχρονα παλεύει για την επιβίωση της πατρίδας του;
Τέσσερα χρόνια μετά, λάθη και προδοσίες θα οδηγήσουν τη Σμύρνη στο τραγικό της τέλος, με αποκορύφωμα τη φοβερή φωτιά του Σεπτέμβρη. Θα ακολουθήσει και ο έρωτας της νεαρής γυναίκας παράλληλη πορεία ή θα καταφέρει παρ’ ελπίδα να επιζήσει ανάμεσα στις φλόγες;


ΒΙΟΓΡΑΦΙΑ ΣΥΓΓΡΑΦΕΑ:

Ο Γιώργος Πουλημένος γεννήθηκε στην Αθήνα το 1959 και είναι απόφοιτος της Γερμανικής Σχολής Αθηνών. Σπούδασε χημικός μηχανικός στην Καρλσρούη και στη συνέχεια ασχολήθηκε με την ανάπτυξη ψηφιακών εφαρμογών για την αυτοκινητοβιομηχανία και μελετητικά γραφεία της Γερμανίας. Μετά την επιστροφή του στην Ελλάδα εργάστηκε επί εικοσαετία ως υπεύθυνος δικτύου και αναλυτής-
προγραμματιστής στο Αλουμίνιον της Ελλάδος, αναπτύσσοντας ευρύ φάσμα εφαρμογών.
Πέρα από τα επαγγελματικά του ενδιαφέροντα, επιδεικνύει έντονο ενδιαφέρον για τη μελέτη της ιστορίας των Χαμένων Πατρίδων της Μικράς Ασίας. Το 2012 εξέδωσε σε συνεργασία με τους Σμυρνιούς Λεβαντίνους Alex Baltazzi και George Galdies το A Lexicon of Smyrneika, ένα μικρό τρίγλωσσο λεξικό της σμυρναίικης διαλέκτου, και το 2017 τον Ιστορικό Χάρτη της Σμύρνης, όπου αποτυπώνονται οι θέσεις των χαμένων ιστορικών μνημείων της πόλης πάνω στον ιστό της σύγχρονης Ιζμίρ. Το πιο πρόσφατο βιβλίο του είναι το βασισμένο σε πολυετή έρευνα δίτομο έργο Η Προκυμαία της Σμύρνης, το οποίο συνυπογράφει με τον Αχιλλέα Χατζηκωνσταντίνου, ενώ το παρόν είναι το πρώτο του μυθιστόρημα.


Βρείτε το βιβλίο στο site των εκδόσεων Ωκεάνος:

http://www.oceanosbooks.gr/product/853/%CE%BB%CE%B5%CF%89%CE%BD%CE%B5%CE%BC%CE%B9%CE%BD%CE%B5