Τι είναι αγάπη; Ο Σοφοκλής στο έργο του «Αντιγόνη» βάζει την κεντρική ηρωίδα να εκφράσει την ουσία της ζωής σε έναν και μόνο στίχο, από τους πιο όμορφους στίχους που έχουν ποτέ γραφεί: «Οὒτοι συνέχθειν, ἀλλά συμφιλεῖν ἔφυν»,  μτφρ: δεν είναι στη φύση μου/δεν γεννήθηκα να μισώ μαζί με άλλους, αλλά να αγαπώ μαζί τους (στ.523). Οι άνθρωποι είμαστε εδώ, για να αγαπάμε εκ φύσεως. Η αγάπη είναι ο ανώτερος προορισμός στη ζωή των ανθρώπων. Εδώ ο τραγικός ποιητής δε μιλά για τον έρωτα, αλλά για τον αλτρουϊσμό, την αγάπη προς τον άνθρωπο που είναι ο ανώτατος σκοπός του ανθρώπου, είναι το αληθινό νόημα της ζωής.

Ο Σοφοκλής παρακάτω μιλά για τον ακαταμάχητο έρωτα (στ. 781-805):

«Έρωτα, που δε γονάτισες ποτέ στον πόλεμο,

Έρωτα, που ορμάς και γεμίζεις την πλάση,

που στα απαλά τα μάγουλα

της κόρης νυχτερεύεις

που σεργιανάς στις θάλασσες

και των ξωμάχων τα κατώφλια,

κανείς δε σου γλιτώνει

μηδέ θνητός μηδέ θεός αθάνατος

φωλιάζεις στο κορμί και το μανίζεις.

Εσύ των δικαίων ξεστρατίζεις το νου

και στο χαμό τον σέρνεις.» (Σε Μετάφραση του Κ. Γεωργουσόπουλου)

Η Αγάπη είναι το υπέρτατο συναίσθημα. Εξαγνίζει τα πάντα στο πέρασμά της. Υπερνικά κάθε εμπόδιο και διάκριση. Δεν γνωρίζει σύνορα, χρώμα, θρησκεία. Δεν έχει μέτρα και σταθμά. Δεν θέτει όρους. Δεν έχει προκαταλήψεις. Αγαπώ θα πει χάνομαι, δημιουργώ. Είναι η μεγαλύτερη και πιο ευγενική δύναμη του ανθρώπου. Είναι η ίδια η Ζωή. Δεν βλέπει την ασχήμια, γιατί γι’ αυτή είναι όλα όμορφα και δημιουργεί την ομορφιά. Δε μπορεί να περιοριστεί σε λέξεις ούτε να οριστεί επακριβώς, γιατί είναι τέλεια. Προϋποθέτει απόλυτη ένωση των ψυχών. «Omnia vincit amor», δηλαδή η αγάπη νικά τα πάντα, όπως είπε και ο Βιργίλιος (Ρωμαίος ποιητής). ΑΓΑΠΗ-Μία λέξη, πέντε γράμματα, αλλά τεράστια η δύναμη της αληθινής Αγάπης.

Η αγάπη έχει υμνηθεί από μεγάλους συγγραφείς. Ο Καζαντζάκης έχει γράψει έναν υπέροχο ορισμό γι’ αυτή: «Tι είναι η αγάπη; Δεν είναι συμπόνια μήτε καλοσύνη. Στη συμπόνια είναι δύο, αυτός που πονάει κι αυτός που συμπονάει. Στην καλοσύνη είναι δύο, αυτός που δίνει κι αυτός που δέχεται. Μα στην αγάπη είναι ένας. Σμίγουν οι δύο και γίνονται ένα. Δεν ξεχωρίζουν. Το εγώ κι εσύ αφανίζονται. ΑΓΑΠΩ ΘΑ ΠΕΙ ΧΑΝΟΜΑΙ…».

 

Ο έρωτας είναι ένα από τα κεντρικά θέματα της ποίησης. Από την αρχαιότητα μέχρι σήμερα όλοι προσπαθούν να περιγράψουν την τεράστια αυτή δύναμη που έχει ο έρωτας. Η λυρική ποιήτρια Σαπφώ τον 7ο αι. π.Χ. γράφει: «Ο έρωτας συγκλόνισε/ την καρδιά μου όπως ο άνεμος που κατεβαίνει από το βουνό/ τραντάζει τις βελανιδιές/».

Παρακάτω θα δούμε την αγάπη όπως την ένιωσαν και την εξέφρασαν πιο σύγχρονοι ποιητές. Φυσικά πρώτα-πρώτα δεν θα μπορούσαμε να μην αναφέρουμε «το Μονόγραμμα» του Οδυσσέα Ελύτη. Ακολουθεί ένα απόσπασμα:

Από τόσον χειμώνα κι από τόσους βοριάδες, μ’ ακούς
Να τινάξει λουλούδι, μόνο εμείς, μ’ ακούς
Μες στη μέση της θάλασσας
Από μόνο το θέλημα της αγάπης, μ’
  ακούς
Ανεβάσαμε ολόκληρο νησί, μ’ ακούς
Με σπηλιές και με κάβους κι ανθισμένους γκρεμούς
Άκου, άκου
Ποιος μιλεί στα νερά και ποιος κλαίει- ακούς;
Ποιος γυρεύει τον άλλο, ποιος φωνάζει –ακούς;
Είμ’εγώ που φωνάζω κι ειμ’ εγώ που κλαίω. Μ’ ακούς;
Σ’αγαπώ, σ’αγαπώ, μ’ ακούς;

Επίσης, ο Τούρκος ποιητής Ναζίμ Χικμέτ αναφέρεται στην αγάπη που τώρα γεννιέται και είναι ικανή να δημιουργήσει θαύματα στο ποίημα «Η πιο όμορφη θάλασσα«:

Να γελάσεις απ’ τα βάθη των χρυσών σου ματιών
είμαστε μες στο δικό μας κόσμο.

Η πιο όμορφη θάλασσα
είναι αυτή που δεν έχουμε ακόμα ταξιδέψει.
Τα πιο όμορφα παιδιά
δεν έχουν μεγαλώσει ακόμα.
Τις πιο όμορφες μέρες μας
δεν τις έχουμε ζήσει ακόμα.

Κι αυτό που θέλω να σου πω,
το πιο όμορφο απ’ όλα,
δε σ’ τό ‘χω πει ακόμα.

 

Στη συνέχεια, ακολουθεί το «Ερωτικό Κάλεσμα» από τη συλλογή «Τα Αντικλείδια»  του Μενέλαου Λουντέμη που καλεί την αγαπημένη του να τον πλησιάσει.

Έλα κοντά μου. Δεν είμαι η φωτιά.
Τις φωτιές τις σβήνουν τα ποτάμια.
Τις πνίγουν οι νεροποντές.
Τις κυνηγούν οι βοριάδες.
Δεν είμαι η φωτιά.

Έλα κοντά μου. Δεν είμαι ούτε ο άνεμος.
Τους ανέμους τους κόβουν τα βουνά.
Τους βουβαίνουν τα λιοπύρια.
Τους σαρώνουν οι κατακλυσμοί.
Δεν είμαι ο άνεμος.

Έλα κοντά μου. Δεν είμαι ούτε ο ωκεανός.
Τους ωκεανούς τους δαμάζουν οι Τρίτωνες.
Τους ημερεύουν οι ζέφυροι.
Τους μαγεύουν οι σειρήνες. Όχι.
Δεν ειμ’ ωκεανός.

Έλα κοντά μου. Δεν είμαι ούτε λιμάνι.
Δε σου τάζω την απανεμιά.
Ούτε τις γλυκές ισημερίες,
και τις αλκυονίδες ζεστασιές.
Δεν είμαι λιμάνι.

Εγώ… Δεν είμαι…
Παρά ένας κουρασμένος στρατολάτης.
Ένας αποσταμένος περπατητής…
Που ακούμπησε στη ρίζα μιας ελιάς
για ν΄ακούσει το τραγούδι των γρύλων.
Και αν θέλεις…
Έλα να τ’ ακούσουμε μαζί.

Μεγάλη λοιπόν η δύναμη του έρωτος και της αληθινής, ανιδιοτελούς αγάπης. Το καθαρότερο πράγμα της δημιουργίας είναι η αγάπη. Εξαιτίας της ο κόσμος είναι πιο όμορφος, πιο καθαρός, πιο χρωματιστός. Όλα εξαγνίζονται. ΑΓΑΠΑΤΕ ΑΛΛΗΛΟΥΣ, επομένως, γιατί θα γίνετε πιο όμορφοι. Θα λάμψετε εσείς και όλος ο κόσμος γύρω σας!