Στο πλαίσιο της σειράς «Θεϊκοί Διάλογοι», το Μουσείο Κυκλαδικής Τέχνης διοργανώνει την έκθεση με τίτλο «Πικάσο και Αρχαιότητα. Γραμμή και πηλός», όπου κεραμικά και σχέδια του Πικάσο συνομιλούν με αρχαία έργα.

Η έκθεση θα διαρκέσει έως τις 20 Οκτωβρίου και πραγματοποιείται με την επιμέλεια του διευθυντή του Μουσείου Κυκλαδικής Τέχνης, καθηγητή Ν. Χρ. Σταμπολίδη, και του ιστορικού Τέχνης Olivier Berggruen.

 

«Για μένα δεν υπάρχει παρελθόν ή μέλλον στην Τέχνη. Εάν ένα έργο τέχνης δεν μπορεί να ζει πάντα στο παρόν, δεν πρέπει να το θεωρούμε καθόλου ως τέτοιο. Η τέχνη των (αρχαίων) Ελλήνων, των Αιγυπτίων, των μεγάλων ζωγράφων που έζησαν σε άλλες εποχές, δεν είναι τέχνη του παρελθόντος· ίσως είναι πιο ζωντανή σήμερα από ποτέ»

Πάμπλο Πικάσο

«Αν κάποιος σημείωνε πάνω σε ένα χαρτί όλες τις διαδρομές που διήνυσα και τις ένωνε μεταξύ τους με μία γραμμή, θα σχεδίαζε ενδεχομένως έναν Μινώταυρο»

Πάμπλο Πικάσο

Για πρώτη φορά, 68 σπάνια κεραμικά και σχέδια του Πικάσο με πτηνά, τετράποδα και θαλάσσια όντα, ανθρώπινες μορφές, μυθολογικά ή μειξογενή όντα (Κένταυρος-Μινώταυρος) και άλλα έργα, εμπνευσμένα από αρχαίες τραγωδίες και κωμωδίες, «συνομιλούν» θεματικά με 67 αρχαιότητες, δημιουργώντας έναν ακόμη  «Θεϊκό Διάλογο» μεταξύ της αρχαίας ελληνικής και της μοντέρνας τέχνης.

Τα πικασικά έργα –σχέδια και κεραμικά από την καλλιτεχνική δημιουργία του Πικάσο από τη δεκαετία του 1920 έως τη δεκαετία του 1960– προέρχονται  από ιδρύματα, μουσεία και συλλογές του εξωτερικού, όπως η FABA – Fundación Almine y Bernard Ruiz-Picasso para el Arte, το Musée Νational Picasso-Paris, το Musée Picasso Antibes, το Museo Picasso Μálaga,, το Museum Berggruen στο Βερολίνο, καθώς και ιδιωτικές συλλογές. Τα έργα της αρχαιότητας προέρχονται από συνολικά 15 ελληνικά μουσεία και συλλογές, όπως το Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο, τα Αρχαιολογικά Μουσεία Αρχαίας Αγοράς, Αγίου Νικολάου, Δήλου, Ερέτριας, Ηρακλείου, Θηβών, Μαραθώνα, Πάρου, Πατρών, Χανίων, Χώρας Μεσσηνίας, το Κυπριακό Μουσείο, το Μουσείο Κυκλαδικής Τέχνης και τη Νομισματική Συλλογή της Alpha Bank. Πρόκειται για γλυπτά, κεραμικά και χάλκινα που χρονολογούνται από τους προϊστορικούς χρόνους (περ. 3200 π.Χ. το παλαιότερο) έως και την Ύστερη Ρωμαϊκή Περίοδο (μέσα 3ου αι. μ.Χ. το νεότερο).

Μεταξύ των «ζευγών» της έκθεσης, που πραγματοποιείται με την υποστήριξη του Musée National Picasso-Paris στο πλαίσιο του “Picasso Méditerranée”,  ξεχωρίζουν: ο Κένταυρος από λευκό πηλό, διαμορφωμένος στο χέρι, εγχάρακτη και γραπτή με επίχρισμα διακόσμηση, που δημιούργησε ο Πικάσο στην Vallauris στις 3 Ιανουαρίου 1953, σε διάλογο με τον Κένταυρο της Κυπρο-Αρχαϊκής περιόδου του 6ου αιώνα π.Χ. και το μοναδικό Ειδώλιο Κενταύρου της Πρωτογεωμετρικής Περιόδου στο Λευκαντί της Εύβοιας που χρονολογείται στα τέλη 10ου αι. π.Χ. Επίσης ο διάλογος ανάμεσα στο έργο Τυφλός Μινώταυρος οδηγούμενος από μικρό κορίτσι μπροστά στη θάλασσα που δημιούργησε ο Πικάσο στην Boisgeloup στις 22 Σεπτεμβρίου του 1934 και  στον φόνο του Μινώταυρου από τον Θησέα πάνω στον ερυθρόμορφο καλυκωτό κρατήρα της Ύστερης Κλασικής περιόδου (340-330 π.Χ.) από το Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο όπως και ο Κορμός αγάλματος Μινώταυρου, ρωμαϊκό αντίγραφο έργου της πρώιμης κλασικής περιόδου.

Ο μεγάλος καλλιτέχνης του 20ού αιώνα έχει δημιουργήσει μοναδικά έργα ζωγραφικής, αλλά λίγοι γνωρίζουν από κοντά το σχεδιαστικό του έργο καθώς και τα κεραμικά του δημιουργήματα. Ένα συνδυασμό που συνδέεται με την αρχαιότητα και εμπνέεται σε μεγάλο βαθμό από έργα του κρητομηκυναϊκούκαι του ελληνικού κόσμου και γενικότερα από τους πολιτισμούς της λεκάνης της Μεσογείου. Η έκθεση αποκαλύπτει έναν ολόκληρο κόσμο που φέρνει μέσα του ο καλλιτέχνης, όχι απαραίτητα από αρχαιότητες που είδε ο ίδιος στις αρχαίες πατρίδες της Μεσογείου, αλλά  μέσα στα Μουσεία της Ευρώπης, σε βιβλία που διάβαζε ή κατά τις συναναστροφές του με τον Kριστιάν Ζερβός ή τον Jean Cocteau.

Κατά τη διάρκεια της μακράς και παραγωγικής σταδιοδρομίας του, ο Πικάσο εμπνεύστηκε από μια μεγάλη ποικιλία πηγών, τις οποίες διαρκώς προσάρμοζε και επεξεργαζόταν. Η κλασική παράδοση πρόσφερε στον Ισπανό ζωγράφο ένα λεξιλόγιο ατελείωτων δυνατοτήτων προς χειρισμό και τροποποίηση. Σημαντική μεταξύ αυτών των πηγών υπήρξε η αρχαία Ελλάδα, με τη διαχρονική μυθολογία και την πλουσιότατη εικονογραφία της. Από την εποχή ακόμα που αντέγραφε γύψινα εκμαγεία αρχαίων γλυπτών, ο Πικάσο γοητεύτηκε από διάφορα θέματα της ελληνικής μυθολογίας, θέματα που διασκεδάζουν το τετριμμένο ή που δηλώνουν τις συγκρουόμενες παρορμήσεις του ανθρώπου. Ανάμεσα σε αυτά, ο Μινώταυρος, διονυσιακό πλάσμα, μισός άνθρωπος και μισός ζώο, αναδείχτηκε σε σύμβολο των σκοτεινότερων πτυχών της ανθρώπινης ψυχής και του παραλογισμού του πολέμου.

Ταυτόχρονα, στο έργο του Πικάσο αναδύθηκε και μια άλλη εικόνα της Ελλάδας, μια εικόνα ειρηνική, στην οποία αρχαία θέματα και μύθοι οδηγούν στο εξιδανικευμένο όραμα μιας διαχρονικής Αρκαδίας, όραμα που ο Πικάσο επεξεργάστηκε σε γλυπτά και κεραμικά μετά το τέλος του πολέμου. Τα έργα αυτά, ωστόσο, σε αντίθεση με άλλα πρωιμότερα, δεν έχουν την ίδια στενή σχέση με την ελληνική μυθολογία. Αντίθετα, ο Πικάσο επινοεί μια εικονική ή φανταστική αρχαιότητα. Στο χωριουδάκι Vallauris, στα τέλη της δεκαετίας του ’40 και στη δεκαετία του ’50, ο Πικάσο δημιουργεί ένα εντυπωσιακό σύνολο έργων κεραμικής, τα οποία αφενός παραπέμπουν σε ένα γενικευμένο μυθικό παρελθόν αφετέρου αντλούν από διαχρονικές εικόνες, όπως φαύνους, πουλιά, μουσικούς κ.λπ.

Την κεραμική, αρχαία και νεότερη, και τα εμπνευσμένα από την αρχαιότητα έργα του Πικάσο (οι Τρεις Χάριτες ή η Λυσιστράτη του Αριστοφάνη) συνδέουν, εκτός της εικονογραφίας, η μορφή και το σχέδιο. Ιδιαίτερη σημασία έχει η γραμμή, είτε πρόκειται για σχέδια της δεκαετίας του ’20 και του ’30 είτε για αγγειογραφίες που θυμίζουν αττικά ερυθρόμορφα αγγεία. Στην έκθεση η δύναμη της φανταστικής όσο και προσωπικής αρχαιότητας του Πικάσο και η διαρκής γοητεία που ασκούν στον επισκέπτη τα αντικείμενα του παρελθόντος, έχουν τον πρώτο λόγο.

Η έκθεση  δεν ακολουθεί χρονολογική σειρά, αλλά χωρίζεται σε ενότητεςσχετικές με τη γραμμή της ομορφιάς, την «Αρκαδία» του Πικάσο, τον Κένταυρο, τον Ταύρο και τον Μινώταυρο, πλάσματα της φαντασίας και της δημιουργίας του που συνδέονται με την ελληνική μυθολογία και την αρχαιότητα.

Οι ενότητες της έκθεσης είναι:

  • Εισαγωγή
  • Η γραμμή της ωραιότητας – Οι Τρεις Χάριτες
  • Γραμμή και φως στον χώρο
  • Λυσιστράτη
  • Αρκαδία
  • Διόνυσος
  • Ο Κένταυρος
  • Ο Ταύρος
  • Ο Μινώταυρος

Η έκθεση συνοδεύεται από δίγλωσσο κατάλογο. 

Ξεναγήσεις στην έκθεση θα πραγματοποιούνται κάθε Τετάρτη στις 12:30 (αγγλικά), Πέμπτη στις 18:30 (ελληνικά) και Κυριακή στις 12:30 (ελληνικά).

«Πικάσο και αρχαιότητα: Γραμμή και Πηλός»

Έως 20 Οκτωβρίου 2019

Είσοδος: 7€

Μειωμένο εισιτήριο: 3.5€

Ελεύθερη είσοδος για τους Φίλους του Μουσείου Κυκλαδικής Τέχνης

Ξεναγήσεις:

Τετάρτη 12:30 (αγγλικά)

Πέμπτη 18:30 (ελληνικά)

Κυριακή 12:30 (ελληνικά)

Διανομή δελτίων προτεραιότητας 1 ώρα πριν από την έναρξη της ξενάγησης

Ώρες λειτουργίας: Δευτέρα, Τετάρτη, Παρασκευή, Σάββατο: 10:00-17:00, Πέμπτη: 10:00-20:00, Κυριακή: 11:00-17:00, Τρίτη: Κλειστό.

Μουσείο Κυκλαδικής Τέχνης
Νεοφύτου Δούκα 4 και Βασιλίσσης Σοφίας και Ηροδότου 1

T: (+30) 210 7228321-3

W: www.cycladic.gr

Ορισμένα από τα εκθέματα:

Διάλογος 1
Πήλινο ερυθρόμορφο πινάκιο με παράσταση ψαριών, 350-340 π.Χ. Αθήνα, Μουσείο Κυκλαδικής Τέχνης (© φωτογραφίας: Μουσείο Κυκλαδικής Τέχνης)
Pablo Picasso Τρία ψάρια και φέτα λεμονιού Κάννες, 15 Απριλίου 1957 Τροχήλατο πιάτο, ερυθρός πηλός, γραπτή με επίχρισμα διακόσμηση, μερικώς εφυαλωμένο Ø 42 εκ. Μαδρίτη, Fundación Almine y Bernard Ruiz-Picasso para el Arte © FABA Photo: Hugard & Vanoverschelde Photography © Succession Picasso 2019

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Διάλογος 2
Πήλινο ομοίωμα περιστεριού, 5ος αι. π.Χ. Αθήνα, Μουσείο Κυκλαδικής Τέχνης (© φωτογραφίας: Μουσείο Κυκλαδικής Τέχνης)
Pablo Picasso Περιστέρι Βαλορί, 1954 Λευκός πηλός διαμορφωμένος στο χέρι, εγχάρακτη και γραπτή με επίχρισμα διακόσμηση 13 x 9,5 x 22,5 εκ. Μαδρίτη, Fundación Almine y Bernard Ruiz-Picasso para el Arte. Σε δανεισμό στο Museo Picasso Málaga. © FABA Photo: Marc Domage © Succession Picasso 2019

 

 

 

 

 

 

 

Διάλογος 3
Μαρμάρινο αγαλμάτιο Αφροδίτης, ρωμαϊκών χρόνων. Αθήνα, Μουσείο Αρχαίας Αγοράς © ΥΠΠΟΑ/Εφορεία Αρχαιοτήτων Πόλης Αθηνών. Φωτογραφία: Craig Mauzy (Αρχείο Αμερικανικής Σχολής Κλασικών Σπουδών).
Pablo Picasso Γυναίκα Βαλορί, 1949 Λευκός πηλός διαμορφωμένος στο χέρι και στον τροχό, γραπτή με επίχρισμα διακόσμηση 43 x 18 x 10 εκ. Μαδρίτη, Fundación Almine y Bernard Ruiz-Picasso para el Arte © FABA Photo: Marc Domage © Succession Picasso 2019

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Διάλογος 4
Πήλινο ρυτό σε σχήμα κεφαλής ταύρου. Κνωσός, περ. 1450-1375 π.Χ. © ΥΠΠΟΑ/Αρχαιολογικό Μουσείο Ηρακλείου. Φωτογραφία: Ιωάννης Παπαδάκης-Πλουμίδης.
Pablo Picasso Κεφαλή Ταύρου Βαλορί, 12 Ιουλίου 1950 Ερυθρός πηλός διαμορφωμένος στο χέρι, εγχάρακτη διακόσμηση 9.6 x 6 x 6.5 εκ. Μαδρίτη, Fundación Almine y Bernard Ruiz-Picasso para el Arte © FABA Photo: Marc Domage © Succession Picasso 2019

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Διάλογος 5
Αθηναϊκό τετράδραχμο Κλασική περίοδος 440 – 420 π.Χ. Άργυρος. Βάρος 17 γρ., Μ.Δ. 2,45 εκ. Άγνωστης προέλευσης. Αθήνα, Μουσείο Κυκλαδικής Τέχνης (Συλλογή Ν. Γουλανδρή), αρ. ευρ. ΝΓ 672. © Μουσείο Κυκλαδικής Τέχνης. Φωτογραφία: Ειρήνη Μίαρη.

 

Ερυθρόμορφος σκύφος, τύπου «γλαύκας». Κλασική περίοδος Μέσα 5ου αι. π.Χ. Πηλός. Ύ. 8,6 εκ., Δ.Χ. 10,8 εκ., Δ.Β. 7,8 εκ. Ελεώνας Θηβών, αρχαίο νεκροταφείο. Αρχαιολογικό Μουσείο Θηβών, αρ. ευρ. 39586. © ΥΠΠΟΑ/Εφορεία Αρχαιοτήτων Βοιωτίας. Φωτογραφία: Ανδρέας Σαντρουζάνος.

 

 

 

 

Pablo Picasso Ισπανικό πιάτο με παράσταση κουκουβάγιας Κάννες-Βαλορί, 27 Μαρτίου 1957 Ερυθρός πηλός, γραπτή με επίχρισμα διακόσμηση Ø 47 × 6,5 εκ. Παρίσι, Εθνικό Μουσείο Πικάσο Δωρεά Πάμπλο Πικάσο, 1979 © RMN-Grand Palais (Musée national Picasso-Paris) / Gérard Blot © Succession Picasso 2019

 

Διάλογος 6
Αναθηματικό ειδώλιο ταύρου Κλασική Περίοδος περ. 400 π.Χ. Χαλκός. Ύ. 7 εκ., Μ. 10 εκ. Ιερό των Καβίρων, Θήβα. Αθήνα, Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο, αρ. ευρ. Χ 10565. © ΥΠΠΟΑ/Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο. Φωτογραφία: Ειρήνη Μίαρη.
Pablo Picasso Tαύρος 1958 Μπρούντζος 6,5 x 11 εκ. Iδιωτική συλλογή © Thomas Hennocque © Succession Picasso 2019

 

Διάλογος 7
Ειδώλιο Τελική Νεολιθική περίοδος περ. 3.200 π.Χ. Πηλός. Ύ. 10 εκ., Πλ. 4,2 εκ., Πάχ. 2,5 εκ. Μαραθώνας, Μπόριζα, οικ. Κατσαγώνη. Αρχαιολογικό Μουσείο Μαραθώνα, αρ. ευρ. Δ639. © ΥΠΠΟΑ/ΕΦΑ Ανατολικής Αττικής. Φωτογραφία: Σωκράτης Μαυρομμάτης.
Pablo Picasso Ταναγραία με σπείρα Βαλορί, 1947-1948 Λευκός πηλός, γραπτή με επίχρισμα διακόσμηση 29 × 12 × 10 εκ. Αντίμπ, Musée Picasso © François Fernandez © Succession Picasso 2019

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Διάλογος 8
Κένταυρος Κυπρο-Αρχαϊκή περίοδος 6ος αιώνας π.Χ. Πηλός. Λεπτομέρειες τονισμένες με μαύρο χρώμα. Ύ.: 28.1 εκ., Μήκ.: 16.5 εκ. Αγία Ειρήνη, βορειοδυτική Κύπρος. Λευκωσία, Κυπριακό Μουσείο, αρ. ευρ. ΑΙ 1122. © Τμήμα Αρχαιοτήτων Κύπρου. Φωτογραφία: Αθανάσιος Αθανασίου.
Pablo Picasso Κένταυρος Βαλορί, 3 Ιανουαρίου 1953 Λευκός πηλός, διαμορφωμένος στο χέρι, εγχάρακτη και γραπτή με επίχρισμα διακόσμηση 10 × 3,5 × 9,5 εκ. Μαδρίτη, Fundación Almine y Bernard Ruiz-Picasso para el Arte © Φωτογραφία FABA: Hugard & Vanoverschelde Photography © Succession Picasso 2019
 Διάλογος 9
Αττικό ερυθρόμορφο «πινάκιο» Κλασική περίοδος Περ. 400 π.Χ. Πηλός. Ύ. 2,1 εκ., Δ. 8,4 εκ. Αθήνα. Αθήνα, Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο, αρ. ευρ. ΒΣ 62. © ΥΠΠΟΑ/Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο. Φωτογραφία: Ελευθέριος Γαλανόπουλος.
Pablo Picasso Ετρουσκικό ζευγάρι (Πάμπλο και Φρανσουάζ) Βαλορί, 22 Αυγούστου 1950 Τροχήλατο σκεύος από ερυθρός πηλός, γραπτή με επίχρισμα διακόσμηση 49,5 × 25,5 × 25,5 εκ. Μαδρίτη, Fundación Almine y Bernard Ruiz-Picasso para el Arte © Φωτογραφία FABA: Marc Domage © Succession Picasso 2019
Διάλογος 10
Ομοίωμα ανδρικού χορού Νεοανακτορική περίοδος (ΜΜ ΙΙΙΒ/ΥΜ ΙΑ) περ. 1650 − 1550 π.Χ. Πηλός. Ύ. 17,5 εκ., Δ.Β. 15 εκ. Θολωτός τάφος Καμηλάρη. Αρχαιολογικό Μουσείο Ηρακλείου, αρ. ευρ. Π 15073. © ΥΠΠΟΑ/Αρχαιολογικό Μουσείο Ηρακλείου. Φωτογραφία: Ιωάννης Παπαδάκης-Πλουμίδης.
Pablo Picasso Χορευτές Κάννες, Φεβρουάριος 1956 Πρωτότυπο από λευκό πηλό, γραπτή με επίχρισμα και υάλωμα διακόσμηση, τονισμένη με παραφίνη και οξείδια 25,5 × 25,5 × 3 εκ. Μαδρίτη, Fundación Almine y Bernard Ruiz-Picasso para el Arte © Φωτογραφία FABA : Hugard & Vanoverschelde Photography © Succession Picasso 2019
ert.gr