Πλησιάζει η Black Friday στην Ελλάδα στις 29 Νοεμβρίου, αυτή η ξενόφερτη αμερικανιά των μεγάλων προσφορών που επινόησαν οι έμποροι ώστε την επόμενη της γιορτής των Ευχαριστιών (4η Πέμπτη του Νοεμβρίου) να πάνε στα μαγαζιά οι εργαζόμενοι – την Παρασκευή δήλωναν ασθένεια για να εκμεταλλευτούν το 4ήμερο.

Ένα ένα …

Την τελευταία Πέμπτη κάθε Νοέμβρη η αμερικανική οικογένεια μαζεύεται στο γιορτινό τραπέζι με την καλοψημένη γεμιστή γαλοπούλα για να εκφράσει την ευγνωμοσύνη στον Δημιουργό με τα αγαθά και όλη την ανθρωπότητα (μέρος του φεστιβάλ της σοδειάς).
Η Ημέρα των Ευχαριστιών αναφέρεται στο Νοέμβρη του 1621, όταν οι Ευρωπαίοι άποικοι μοιράστηκαν το γεύμα με τους Ιθαγενείς της Αμερικής (η εικόνα J. Ferris, 1912). Οι εξουθενωμένοι από το κρύο, τις αρρώστιες και την έλλειψη τροφής ευρωπαίοι ευχαριστούν τους ιθαγενείς που τους δίδαξαν την καλλιέργεια σιτηρών, το κυνήγι και το ψάρεμα. Αργότερα οι ίδιοι άποικοι αφάνισαν όλη τη φυλή, τραγική ειρωνεία – την γνώσιν ουδείς εμίσησεν.
Στους ευρωπαίους άρεσε πολύ η φραγκόκοτα που είχαν εισαγάγει Τούρκοι έμποροι (turkey = γαλοπούλα).
Άλλο επικοινωνιακό τρικ: η τελετή και το χιουμοριστικό έθιμο να παίρνουν χάρη από τον πλανητάρχη μία ή δύο στρουμπουλές γαλοπούλες να ζήσουν ελεύθερες και να μην καταλήξουν στο φούρνο, όπως 46 εκατομμύρια μελλοθάνατες.
Τρούμαν και Αϊζενχάουερ τις έφαγαν, ο Κένεντι την έστειλε στη φάρμα γιατί δεν ήταν αφράτη, ο Ρήγκαν την απελευθέρωσε για να αποσπάσει την προσοχή του τύπου από το σκάνδαλο Ιράν γκέιτ (πώληση όπλων σε τρομοκράτες), ο Μπους τις έστειλε στα αγροκτήματα απαντώντας στους ακτιβιστές που διαδήλωναν για τα δικαιώματα των ζώων και ο Τραμπ έδωσε άφεση αμαρτιών στον Ντράμστικ χαιρετίζοντας το … φωτεινό του μέλλον!

Πάμε τώρα στη Μαύρη Παρασκευή που ακολουθεί, τη φρενίτιδα για τις μεγάλες εκπτώσεις.
Λιανεμπορικές αλυσίδες, ντόπιες και ξένες, μικρομεσαίες επιχειρήσεις, μεζεδοπωλεία, ινστιτούτα αισθητικής…, πιστέψτε το, με τις ευλογίες της ΓΓ Εμπορίου και Προστασίας Καταναλωτή την καθιέρωσαν (τελεία και παύλα) για τόνωση της αγοράς, είναι η έναρξη της εορταστικής περιόδου.
Η πιθανότερη εκδοχή για τις ελληνικές της ρίζες (το ‘χουμε αυτό το συνήθειο) συνδέεται χρονικά με την εντολή της Φύσης να εγκαταλείψω τη θαλπωρή του ενδομήτριου παράδεισου, 1952 λέει η παράδοση και η ταυτότητά μου, μόνο που ούτε Νοέμβρης ήτανε ούτε Μ. Παρασκευή. Φήμες λένε ότι οι γειτόνισσες εκείνη τη μέρα στο χωριό κεντούσαν σεμεδάκια με μαύρο προβατίσιο μαλλί, βλέποντας το … μούλικο να έρχεται στη χώρα της ανεργίας, της μετανάστευσης, της ρατσιστικής βίας, της κατάθλιψης, της υπογεννητικότητας.
Σκέφτομαι τη γειτονοπούλα φοιτήτρια του διαδικτύου που θα στηθεί χαράματα στη γυάλινη οθόνη για αξεσουάρ μόδας και κοσμήματα (διασυνοριακό e-shoping!). Εγκλωβισμένη στη μέγγενη του νέου εθίμου, ξεχνάει το πηρούνι και το κουτάλι, διατηρεί όμως τον προλεταριακό της χαρακτήρα μοιράζοντας τη μέρα διαφημιστικά σε πολυκατοικίες και παρκαρισμένα αυτοκίνητα. Κι εγώ ανησυχώ για τα έξοδα αποστολής.

Μανώλης Πίπιλας