Τετάρτη 21/10/2020

Ο ΛΕΟΝΤΙΟΣ ΠΕΤΜΕΖΑΣ * γράφει για την εικαστική εγκατάσταση ECHOES της ΜΙΛΕΝΑΣ ΔΗΜΗΤΡΟΚΑΛΛΗ στη Νάξο

Από τις 1 εως τις 20 Ιουλίου 2020 θα διαρκέσει η παρουσίαση της εγκατάστασης  Εchoes  της διακεκριμένης εικαστικού δημιουργού Μιλένας Δημητροκάλλη  στην Πορτάρα στην Χώρα της Νάξου .Η εγκατάσταση  αναμένεται να παρουσιαστεί το Φθινόπωρο και στην Αθήνα.        Η έμπνευση για την εγκατάσταση “Echoes”, προέκυψε σαν ιδέα αρκετά χρόνια πριν, όπως μας λέει η εικαστικός, τώρα όμως, με τη συμπλήρωση δέκα χρόνων πλήρους ενασχόλησής της με τη ζωγραφική, και με τον χρόνο που προσέφερε η καραντίνα της πανδημίας, δημιουργήθηκε η ευκαιρία ώστε η ιδέα αυτή να υλοποιηθεί.

Το ερώτημα που επιθυμεί να θέσει, είναι αν η καλλιτεχνική δημιουργία αφορά μόνο στο τελικό αποτέλεσμα ενός έργου τέχνης, ή και στο ταξίδι, τη διαδικασία προς αυτό, αφού περικλείει τον τρόπο στοχασμού και τον ψυχικό κόσμο του καλλιτέχνη. Μέσω της εγκατάστασης, επιχειρεί να δώσει μια απάντηση, δημιουργώντας ένα είδος γλυπτού, χρησιμοποιώντας τα πανιά στα οποία σκουπίζει τα πινέλα της όταν ζωγραφίζει.

Τα πανιά αυτά, έχουν φωτογραφηθεί ξεχωριστά το καθένα, απομονώνοντας συγκεκριμένα μέρη τους, που δρουν ως νέες ζωγραφικές συνθέσεις. Στη συνέχεια, οι συνθέσεις έχουν ενσωματωθεί σε video το οποίο προβάλλεται με projector σε οθόνη. Σκοπός της προβολής αυτής, είναι να παρατηρήσει ο θεατής τις καινούργιες συνθέσεις έργων που έχουν προκύψει επάνω στα πανιά ενώ παράλληλα, στον ίδιο χώρο, εκτίθενται πίνακες με τον ρόλο του “τελικού αποτέλεσματος”. Στόχος, από τη συνύπαρξη των πινάκων που εκτίθενται στον χώρο και των εικόνων που προβάλλονται στην οθόνη, είναι ο διάλογος μεταξύ «διαδικασίας» και «τελικού αποτελέσματος» ώστε ο θεατής να δώσει τη δική του απάντηση στο ερώτημα, συμμετέχοντας με αυτό τον τρόπο και ο ίδιος στην εγκατάσταση.

Η ίδια γράφει: «Αν ο καλλιτέχνης αγαπά το χρώμα, τίποτα, που το περιλαμβάνει, δεν του είναι άχρηστο, δεν του είναι περιττό, για να συνθέσει μία δημιουργία. Τα πανιά που σκουπίζει τα πινέλα του, για παράδειγμα, είναι ένα ευτελές υλικό αλλά και υλικό καλλιτεχνικής δημιουργίας. Όπως η αυτόματη γραφή στην ποίηση δεν είναι τυχαία παράθεση λέξεων, αλλά εκφράζει την εσωτερική αλήθεια του ποιητή, έτσι και το σκούπισμα του πινέλου με το ένα χρώμα δίπλα ή πάνω στο άλλο, είναι μια ασύνειδη ενέργεια, καθόλου τυχαία, του ζωγράφου, που μετατρέπεται αυτοστιγμή σε σύνθεση ενός έργου τέχνης. Είναι ένας αισθητικός συνδυασμός, που έχει τις ρίζες του στο βάθος της ψυχής του καλλιτέχνη και υπηρετεί, πιστά, τον προορισμό και την ουσία της τέχνης, δηλαδή το να γεννά συναισθήματα. Νέες ζωγραφικές συνθέσεις γεννιούνται, ελεύθερες, χωρίς εμπόδια και περιορισμούς από τους κανόνες της λογικής, και δρουν σαν παράλληλες ιστορίες, άρρηκτα δεμένες με το εκάστοτε τελικό εικαστικό αποτέλεσμα. Μία σύνθεση γεννημένη από άλλες, σαν την ηχώ, τον αντίλαλο, της αφήγησης της ιστορίας τους

Mε προσθήκη απαλής όσο και έντονης  χρωματικής  και χρωστικής ουσίας, η  εμπνευσμένη δημιουργός  ευρισκόμενη σε ένα ευρύ φάσμα ζωτικότητας και έμφυτης παραστατικότητας, με αναλυτική μέθοδο περιγραφής και  διαχρονική χροιά  ενατένησης  αποκαλύπτει  μια  ατμοσφαιρική αισθαντικότητα  με ιδιάζουσα κατάθεση  , ιδεογραφική τεχνική και    αυθεντική σχεδίαση . Η απόλυτα συμπαντική ζωγραφική της καθώς και η ευρύτερη εικαστική εργασία της  στηρίζεται στα ιώδη αυστηρά πολυκύμαντα και πολυεπίπεδα  χρώματα. Προβάλει  με σαφήνεια το προσωπικό ιμπρεσιονιστικό ύφος της που μεταλλάσσεται σε φωβ απόκλιση μέσα από εξιδανικευμένες λιτές γραμμές. Αγγίζει τα μυθώδη ποιητικά καίρια  οράματα και το φευγαλέο όνειρο της συμβολικής εκλεπτυσμένης θεματολογίας.H πρωτόλεια ενασχόληση  της προχωρημένη πλέον σε υφολογική διάσταση  μέσα από  ευνόητα και ευπρόσδεκτα μηνύματα αναπαριστά έναν φαντασιακό  κόσμο με υπαρξιακή σύλληψη που διακατέχεται και καταλήγει να προσδιορίζει την ψυχολογία της ειλικρίνειας . Οι ποικίλες αντιπαραθέσεις του χρώματος και του σχεδίου στα έργα της  Μιλένας Δημητροκάλλη με δομημένη τεχνική αποκαλύπτουν και επισημαίνουν την άριστη γνώση από μέρους τους  πάνω στη χρήση των υλικών διευθέτησης. Μοιράζει άλλωστε  την απόδοση της βαθμιαία ανάμεσα στην έκφραση των αναζητήσεων και τις τάσεις συναλλαγών  παράλληλα με μια διττή και διάτρητη σύνθεση . Με συνέπεια διάστασης κάθε δραστηριότητα της με μοναδικότητα αφορά θεάσεις που εμπεριέχουν την  απαράμιλλη αισθαντικότητα . Απόρροια της διάθεσης  είναι το γεγονός ότι συγκινεί και προβληματίζει το φιλότεχνο κοινό ιδιαίτερα με τις εντάσεις και την  έμφαση σε μια τυπολογία που προβάλλει διαφορετικές τάσεις στη πορεία του κλίματος . Εκφράζοντας καθαρά την αίσθηση της ζωής με καθοριστικά πρότυπα προοπτικής  καταθέτει προσεγγίσεις που εμπεριέχουν  την διακριτικότητα  της  θεωρίας με ανυπέρβλητη μαγεία. Τα  εκπονήματα της είναι καταθέσεις διακυμάνσεων  του ψυχικού προβληματισμού και ειλικρίνειας που σε συνδυασμό με την ευδόκιμη ανησυχία ενορχηστρώνονται εμβόλιμα  και συνοπτικά. Στα πλαίσια ενός ιδιότυπου λυρισμού επισυνάπτονται  ουσιαστικά  νοήματα  γραφής και μυσταγωγικής χάρης που  θέτουν την αναφορά της εξομολόγησης και της παρέμβασης ,που παλμικά αποκομίζουν διερμηνεύσεις και  δυναμικές εξάρσεις νοσταλγίας .                        

Αγάπησε τα χρώματα, με πολλή θέρμη, και αυτά έγιναν το αλφαβητάρι της .                                                                                                                         

Synthesis ECHOES

Μια κριτική ματιά, από τον Γιάννη Γ.Δημητροκάλλη
Πολιτικό Μηχανικό, Πολιτικό, Συγγραφέα.

Πηγη: https://www.art22.gr/%ce%bc%ce%b9%ce%bb%ce%ad%ce%bd%ce%b1-%ce%b4%ce%b7%ce%bc%ce%b7%cf%84%cf%81%ce%bf%ce%ba%ce%ac%ce%bb%ce%bb%ce%b7-%ce%bc%cf%85%cf%83%cf%84%ce%b1%ce%b3%cf%89%ce%b3%ce%af%ce%b1-%cf%88%cf%85%cf%87%ce%ae/?fbclid=IwAR2BwpDKRnoiFgDZAEaWF6hH-TYRW5XTrNM2RYp_VYfGXUeN7HWe2Nep4bE

Είναι επικίνδυνο να μπαίνεις μέσα στο χώρο της κριτικής, χωρίς αντίστοιχες ειδικές γνώσεις και μάλιστα να εκφράζεις επισημάνσεις και συμπεράσματα για το καλλιτεχνικό έργο της κόρης σου. Το αποτολμώ, βασιζόμενος σε εργασίες άλλων και  στην όποια ακαδημαϊκή μου παιδεία. Εξαντλώ την αντικειμενικότητα της κρίσης μου, ως ένας άνθρωπος που γνωρίζει τα βιώματα και το χαρακτήρα της Μιλένας.
Το καλλιτεχνικό ξεκίνημα της Μιλένας, προξένησε την απορία μου, που έφτασε στα όρια της κατάπληξης, για το πώς τα σκιτσάκια, με τα οποία εξέφραζε, από μικρό παιδί τις επιθυμίες της, και εικονοποιούσε τα αιτήματά της, εντελώς περιγραφικά, μεταλλάχθηκαν σε έργα αφηρημένης τέχνης, που χωρίς να αναπαριστούν εικόνες,  γεννούν συναισθήματα.

Composition Summer

Προικισμένη από παιδί με έντονη συναισθηματική νοημοσύνη, ώριμη τώρα, έχει καλλιεργήσει την πνευματικότητά της αλλά διατηρεί, πάντα, μέσα της τη θύμηση της ανέμελης παιδικής της ηλικίας. Έχοντας ζήσει, μέσα σε πλαίσια άφθονης δοτικής αγάπης, ζωγραφίζει με ενστικτώδη παρόρμηση και ελευθερία έκφρασης, όχι πια για να ζητήσει κάτι για τον εαυτό της, μα για να εξωτερικεύσει τον εσωτερικό της κόσμο. Την ίδια στιγμή, δρα καταλυτικά στο συναίσθημα των άλλων, γαληνεύοντας την ψυχή τους με τη δύναμη της χαράς που αναδύεται από τα έργα της.
Είναι φορές στην τέχνη, που ο εικαστικός καλλιτέχνης ξεπερνά τους κανόνες που θέτει ο ακαδημαϊσμός και η διάνοια. Όπως ο ποιητής φωτίζει, με συνειρμό λέξεων, τις φευγαλέες διασταυρώσεις των στιγμών της ψυχής του, έτσι και ο ζωγράφος οδηγείται, με την  μεταμορφωτική επέμβαση της έμπνευσής του, στη σύλληψη του καινούργιου και στην έκφρασή του, με ένα νέο πνεύμα. Δημιουργεί ιδιότυπα αισθητά, που αντιπροσωπεύουν, πιστά, την ποιότητα των άυλων της ψυχής του και των καλλιτεχνικών του στόχων. Το αισθητικό αποτέλεσμα, αυτής της εικαστικής έμπνευσης, μετατρέπεται, χωρίς νοητική διαδικασία του παρατηρητή, σε συναίσθημά του και τον κάνει κοινωνό του εσωτερικού κόσμου και της ευαισθησίας του ζωγράφου.

Composition Woman

Όπως η αυτόματη γραφή στην ποίηση, δεν είναι τυχαία παράθεση λέξεων, αλλά εκφράζει την εσωτερική αλήθεια του ποιητή, έτσι και το ένα χρώμα δίπλα, ή πάνω, στο άλλο, είναι μια ασύνειδη ενέργεια της Μιλένας, που μετατρέπεται, αυτοστιγμή, σε σύνθεση ενός έργου τέχνης. Επιλέγει να μην ακολουθεί κανόνες και όρια στη ζωγραφική της, η οποία όμως έχει τις ρίζες της στο βάθος της ψυχής της, και υπηρετεί τον προορισμό της τέχνης της, που η ίδια έχει αποφασίσει να είναι, το να γεννά συναισθήματα χαράς και να τα μοιράζεται με τους άλλους.
Στον τρόπο που έχει διαλέξει να ζωγραφίζει, δεν χωρούν σχεδιαστικές νόρμες, μα ούτε και δεξιοτεχνικές τελειότητες. Όλα υπακούουν στις καλλιτεχνικές ιδιοτροπίες της στιγμής και ανταποκρίνονται σε μια ορισμένη αντίληψη ζωής, που αντανακλά την ευαισθησία της. Ζωγραφίζει με συνδυασμούς και συγχωνεύσεις χρωμάτων, όπως ο ποιητής εκφράζεται με συνειρμούς λέξεων. Ανάμεσα στα έργα της και στους παρατηρητές τους, αναπτύσσεται μια ιδιαίτερη αισθαντικότητα, όπως η θέρμη μιας ερωτικής συνομιλίας, χωρίς να υπάρχουν, όμως, όλα εκείνα τα στοιχεία, που καθορίζουν την σχέση του ανθρώπου με την πραγματικότητα που τον περιβάλλει.

Η υποκρισία και η σοβαροφάνεια, της είναι εντελώς ξένες ως στάσεις συμπεριφοράς και αυτό διακρίνεται στα  έργα της, με τα οποία ξεδιαλύνει, με σαφήνεια, σε ποια πλευρά των πολλαπλών αντιθέσεων, που τίθενται, από την ζωή, βρίσκεται. Στην αντίφαση των ειδοποιών διαφορών, χαράς και λύπης, ηρεμίας και έντασης, ηπιότητας και θυμού, χαμόγελου και στυφάδας και των τόσων άλλων δίπολων στη ζωή, είναι τοποθετημένη με την πρώτη εκδοχή. Προτιμά οι πίνακές της να δημιουργούν χαρά και αισιοδοξία παρά να ενισχύει, ή να συντηρεί αδιέξοδους προβληματισμούς.  Ο χαροποιός χαρακτήρας, της ομορφιάς, που αναδίδουν, οι πίνακές της, είναι καθολικός και διακριτός με την αφθονία και τη φωτεινότητα των χρωμάτων που χρησιμοποιεί.
Αν είναι προικισμένη, η Μιλένα, με κάτι που την κάνει να ξεχωρίζει, αληθινά, είναι η ικανότητά της να επικοινωνεί υπερδιανοητικά με τον θεατή. Μέσα από τους καμβάδες της, αναπηδά η αγάπη της στο χρώμα και περνά σαν ιερή αίσθηση, και απολλώνια μέθη, μέσα στην ψυχή του θεατή, εξαγνίζοντας τα όποια δικά του πάθη. Πετυχαίνει μια πλατιά αποκαλυπτική συναισθηματική συνομιλία, μαζί του, που αντί να  πραγματοποιείται με λέξεις, πλάθεται με πινελιές. Η αισθητική απόλαυση του θεατή, δεν προέρχεται από τον εντυπωσιασμό των ματιών μιας ειδυλλιακής εικόνας της φύσης, μα από το υποσυνείδητο άγγιγμα της ψυχής του, σαν μια ζωογόνα αύρα ψυχικής δροσιάς.

Composition Ocean

Ζωγραφίζοντας, ξεπερνά, την προοπτική των όγκων, την σύνθεση σχημάτων και τα στοιχεία εκείνα, όσο κι’ αν είναι σημαντικά, και που κατά τις επιδιώξεις της επίσημης τέχνης, συγκροτούν έναν εικαστικό πίνακα. Λαχταρά, να βρει εκείνον το συγχρωτισμό και την μείξη των χρωμάτων, που αντιπροσωπεύει τα συναισθήματα του εσωτερικού της κόσμου. Ακολουθώντας εναλλακτικά μονοπάτια μέσα στο δάσος της τέχνης, αναζητά εκείνες τις χρωματικές αρμονίες, που γεννούν στο θεατή, την ίδια χαρά που δίνει στον κουρασμένο οδοιπόρο, η πρώτη ηλιαχτίδα, όταν φτάνει σε ξέφωτο.
Όποιος προσπαθήσει να εξηγήσει πνευματικά τα έργα της Μιλένας, απλώς θα την αδικήσει, όσο αντικειμενικός κι’ αν σταθεί. Στους πίνακές της δεν θα συναντήσεις απεικονισμένα τα όσα βιωματικά έχει αποθησαυρίσει ο εγκέφαλός της. Μια θετική μόνο αύρα και ένα απροσδιόριστο άρωμα θα επηρεάσουν, δυνατά, τα συναισθήματά σου, διότι η εσωτερική της ανάγκη είναι να αποδώσει τη χαρά και όχι να υπενθυμίσει την κατήφεια της βιοπάλης. Να φωτίσει τις σκοτεινιασμένες πτυχές των ανθρώπων επιθυμεί, και να τους κάνει να πιστέψουν ότι, υπάρχει πάντα ελπίδα και φως, για όλους. Όλα όσα πλημμυρίζουν εκείνη, προσφέρονται στο θεατή των έργων της για να καταλαγιάσει ό,τι αψύ τυραννάει την ψυχή του. Καμπάνα χαράς προσδοκά να είναι και όχι θλίψης.

Για την ίδια, η τέχνη δεν είναι μέσον υποστήριξης κάποιας ιδεολογίας.  Δεν της αρέσει να είναι οπαδός ούτε αποζητά την ένταξή της στην κατεστημένη καλλιτεχνική τάξη.  Αντίθετα, αποφεύγει, συνειδητά, την προστασία οποιωνδήποτε κανόνων, που μοιραία θα απαιτούσαν κάποιο συμβιβασμό, με τον τρόπο που εκείνη έχει διαλέξει να ζωγραφίζει.
Η ζωγραφική της διακρίνεται από τον εξπρεσιονιστικό χαρακτήρα και τις αφαιρετικές τάσεις.  Απλώνει τα χρώματα στον καμβά, με ευλυγισία και σιγουριά, χρησιμοποιώντας και τις πιο ανεπαίσθητες διακυμάνσεις τους, αλλάζοντας τον έναν τόνο μέσα στον άλλο, χωρίς να προδίδει την παρθενική τους υφή. Η φωτεινότητά τους και η εκφραστική τους δύναμη είναι πάντα συναρπαστική.

Composition Light

Ανεξάρτητα, αν το φως τους μοιάζει να είναι από το χάραμα, ή το ηλιοβασίλεμα, αισθάνεσαι την αίγλη μιας νεωτερικότητας, που αντί να σε καθηλώνει, σε αποσπά από την καθημερινότητα, προσφέροντάς σου φτερά ελευθερίας.
Κάτω από τον φωτεινό ουρανό  της πατρίδας μας, δεν χωρούν για εκείνη, μουντά χρώματα στους πίνακές της. Δεν υπάρχει σκοτεινός χώρος, για αράχνες. Όλες οι επιφάνειές της φεγγοβολούν ή αντιφεγγίζουν. Η καθιερωμένη έννοια της ομορφιάς, μετασχηματίζεται στα έργα της, σε ένα χείμαρρο χρωμάτων, άλλοτε ορμητικό και άλλοτε με ήρεμη ροή, που σε παραξενεύει, με την απροσδόκητη ύφανσή του.
Ο Ήλιος και η θάλασσα είναι τα κυρίαρχα στοιχεία στα βιώματά της. Ο Ήλιος, πότε λαμπερός, πότε σκοτεινιασμένος, από τα σύννεφα και η θάλασσα πότε γαληνεμένη, πότε φουρτουνιασμένη, από τον αγέρα. Οι αισθήσεις της έχουν καταγράψει εικόνες, ήχους, μυρωδιές, ανάσες και αφές από τη φύση, γεμάτες αντιθέσεις και ατέρμονες αλλαγές.

Η Μιλένα λειτουργεί, καλλιτεχνικά, σαν να αισθάνεται επιφορτισμένη με μια σπουδαία μυστική αποστολή, που τη γοητεύει. Στο κάτω-κάτω, η ζωγραφική δεν είναι μια οποιαδήποτε απασχόληση. Είναι κάτι που αγγίζει τη μαγεία. Μέσα από την τέχνη της, μοιράζεται την ευδία της ψυχής της, αποκαλύπτοντας τον εσωτερικό της κόσμο και μέσα από το χάρισμα που της έδωσε ο Θεός, χαρίζει απλόχερα στον θεατή, τη χαρά και τη δύναμη της δημιουργίας. Είχε την ευτυχή συγκυρία να μεγαλώσει μέσα σε χρωματικούς καταρράκτες. Έντονες αποχρώσεις στο σπίτι, απαλές στο περιβόλι, διάφανες στη θάλασσα, που απλώνεται μπροστά στο οικογενειακό εξοχικό. Αγάπησε τα χρώματα, με πολλή θέρμη, και αυτά έγιναν το αλφάβητό της, για να εκφράσει καλλιτεχνικά το πιο πολύτιμο κομμάτι του εαυτού της.

Γιάννης Γ. Δημητροκάλλης
Πολιτικός Μηχανικός, Πολιτικός, Συγγραφέας

 

Φωτογραφίες: Μάνος Σπανός

ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ  ΤΗΣ  Μιλένας Δημητροκάλλη

Η Μιλένα Δημητροκάλλη γεννήθηκε στην Αθήνα το 1971. Σπούδασε Οικονομικά με μεταπτυχιακές σπουδές στο Λονδίνο, ολοκλήρωσε κύκλο μαθημάτων στη Φιλοσοφία του Νου και παρακολούθησε διετές πρόγραμμα μαθημάτων Σχεδίου και Ζωγραφικής στην Αθήνα με τη  γνωστή ζωγράφο Μαριέλα Κωνσταντινίδου.

Έχει εργαστεί στον τομέα της Διαφήμισης, στην Οργανωτική Επιτροπή Ολυμπιακών Αγώνων ΑΘΗΝΑ 2004 και για την δημιουργία, οργάνωση και λειτουργία ιδιόκτητου boutique hotel στη Νάξο. Από το 2010 ασχολείται συστηματικά με τη ζωγραφική έχοντας παρουσιάσει τη δουλειά της σε οκτώ ατομικές και πάνω από εξήντα ομαδικές εκθέσεις σε γκαλερί και διοργανώσεις σύγχρονης τέχνης στην Ελλάδα και το εξωτερικό, κάποιες εκ των οποίων έχει η ίδια επιμεληθεί. Το 2013 απέσπασε το πρώτο βραβείο στον διεθνή διαγωνισμό τέχνης Mitteleuropa Prix International Art Prize από τη γκαλερί Ufofabrik στην Ιταλία.

Έργα της ανήκουν σε ιδιωτικές συλλογές και έχουν εκτεθεί στο Μουσείο Τηλεπικοινωνιών του ΟΤΕ, στο Μουσείο Κοπελούζου καθώς και στο Carris Museum στη Λισαβόνα. Ζει και εργάζεται στην Αθήνα.