Η  ΔΕΣΠΟΖΟΥΣΑ ΔΥΝΑΜΙΚΗ  ΤΗΣ  ΦΑΝΤΑΣΙΑΣ  ΣΤΗΝ ΚΑΙΡΙΑ ΕΙΚΑΣΤΙΚΗ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑ ΤΟΥ ΚΑΙΝΟΤΌΜΟΥ  ΓΙΆΝΝΗ ΜΟΡΑΛΗ .

Ο καλλιτέχνης Γιάννης Μόραλης (1916-2009 ) με εύστοχη εξπρεσιονιστική φαντασία , ευρηματική ρεαλιστική ματιά και προχωρημένο abstractive  ένστικτο για την εποχή του  λειτουργούσε  εκθέτοντας   εμπειρίες   από  μια περιπλάνηση και μια περιδιάβαση σε ταξίδια και μονοπάτια  δημιουργικότητας  με πολυδιάστατες  διαδρομές  και   πολυκύμαντες επιδόσεις που αποτελούσαν οάσεις διαφορετικότητας ανάσας  και δροσιάς . Στα  πλαίσια των αποτελεσμάτων  της συνοπτικής διαδραστικής σχέσης που γεννιόταν  μεταξύ  του κοινού και των  εκθεμάτων  του  πρότεινε  με   σημασία   μια ιδιάζουσα  πρόσκληση  και πρόκληση  με εγρήγορση , υπερβαίνοντας  όρους και προϋποθέσεις, με εκλεκτικά  θέματα που ενέπιπταν  προσθετικά  δικαιώνοντας   προσδοκίες   με ανταπόκριση. Οι  προτάσεις των καταθέσεων του  σε ευρεία  θέαση εμπεριέχουν περαιτέρω ενδιαφέρουσες νόρμες αξιώσεων ενώ παράλληλα διαθέτουν  εύρος κυβιστικών απεικονίσεων , ανάλογων προσωπογραφιών  και σωματογραφικών μορφικών υποδομών. Ενέχουν ένα χαρακτηριστικό  τρόπο  που  μέσα από την  έκφραση, παραπέμπει με ευθύτητα σε μια  αισθητική υπεροχή που επιφυλάσσει  σημάνσεις  με  ουσιαστικές    διατάξεις απόδοσης . Τονίζουν πως η  συσσωρευμένη  ανθρώπινη φόρτιση και ο εξονυχιστικός πειραματισμός των προθέσεων   βρίσκονται στην ακολουθία της εξελικτικής  πορείας , σε άμεση σχέση ταύτισης με το περιβάλλον και τον περίγυρο  .

 

 

Οι συλλήψεις του Γιάννη Μόραλη αποτελούσαν  πηγή αποκαλύψεων  που αποδίδονταν  με διακυμάνσεις  και  εξέφραζαν   συναισθήματα  σε συνάρτηση με τα κοινωνικά μηνύματα .      Καθορίζονταν από φιλοσοφικές αναφορές  και  διερευνητικές αντιλήψεις αδιάπτωτες  προς το σύνολο της τάξης  και τον κυκλικό χρόνο της πύκνωσης  που περιλάμβαναν το μεταίχμιο της αναγέννησης.Οι κύκλοι των διαστάσεων με  εύληπτη ένταξη  στις αποκλίσεις  υποδήλωναν  ένα  προβληματισμό και ένα προσανατολισμό που ορθώνονταν αρμονικά μέσα  από στοιχεία  που έδιναν εξηγήσεις, ορισμούς ,ερμηνείες και προσδιορισμούς στα τεκταινόμενα . Οι καταθέσεις του καλλιτέχνη σκιαγραφούσαν  μια συναλληλία αδιάρρηκτη  προς την ευπραγία  και την ευδαιμονία. Στη διαδρομή η θέση τους  αποτελούσε  σταθερή όσμωση για   περιστάσεις που  πρόσθεταν στις συνθέσεις  αισθαντικότητα, κίνηση και ζωντάνια. Η ερμηνεία τους  με συμβολικά  νοούμενα και πρόδηλες ανατροπές εμπλουτίζονταν  από  συσχετισμούς εσωτερικής προδιάθεσης Στην συνέχεια εμπεριείχαν  διαχρονικές εκλάμψεις  με  αποδοχή και  αφθονία . Η  κύρια  θεματική πρόταση τους  περιέκλειε  επίσης την  αφαιρετική συλλογικότητα και αφηρημένη υπόσταση  του συγκεκριμένου και του καθορισμένου μοτίβου  . Με έμφυτη αισθαντικότητα εξέθετε νύξεις  εννοιολογικών  και υποσυνείδητων  τοπίων  που  σχηματοποιημένα   κατέληγαν μέσα από  εικονίσεις σε  καταγραφές  με γραφικές απόψεις.

 

Ο συνολικός προσδιορισμός τους  σε μια μαγευτική ατμόσφαιρα με αλήθεια  συγκινεί μέσα από τη μεστότητα και την ευπρόσδεκτη διάκριση  των ιδιότυπων  μέσων . Οι  απαράμιλλες εκφάνσεις  τους ενδυναμώνουν   προϋποθέσεις  ακεραιότητας με έκδηλο αυθορμητισμό που συμπληρώνεται με  μουσικότητα, ρυθμούς ανάτασης  , προσγειωμένη χροιά  και γενικευτικό ύφος .Η αντίδραση ενταξιακά  ενορχηστρώνει και περικλείει  φάσεις  που αποδίδουν ένα μοναδικό  φουτουρισμό δομήσεων  και ιριδισμών που σταχυολογούνται με αξεπέραστη πρωτοπορία . Η μορφοποίηση των υλικών  αναπλάθει  και  πολλαπλασιάζει  ικανοποιητικά ένα κρεσέντο  εικαστικής αδείας  που υπολογισμένα επικαλείται  μελετημένες   επεξεργασίες, αρχιτεκτονικές δομές  και  κωδικοποιημένες γενικεύσεις  για εμφατικούς περισπούδαστους λογισμούς . Αναπτύσσει πρωτοκαθεδρίες  στην ιχνηλασία  μιας περίκλειστης  εμβάθυνσης .Η ανασυγκρότηση της  ανάγεται   σε  μια ενδοσκόπηση   που οδηγεί στη πραγμάτωση της ευκρίνειας και  αποσκοπεί στη διήγηση της περιγραφής  με   επίκαιρη άποψη  στην  ακολουθία των  στοχασμών.

 

 

Η εικαστικός ,πολιτισμολόγος ,κριτικός τέχνης Μαριλένα Φωκά (ΜΑ) έχει επισημάνει μεταξύ άλλων  σε άρθρο της σε καθημερινή Αθηναική εφημερίδα για τον δημιουργό :                                                                                                          «Η ζωγραφική του Γιάννη Μόραλη ήταν ανθρωποκεντρική.Η  κύρια εκφραστική  φόρμα του ήταν η ανθρώπινη φιγούρα που μέσα από τη διαμόρφωσή και  εξέλιξή της περνούσε τα μηνύματά του. Αυτή η προσήλωση στην παράδοση της πρώτης δημιουργικής του περιόδου ήταν ένα χαρακτηριστικό γνώρισμα της γενιάς του ΄30 που ενσωμάτωσε στο  προβληματισμό της την τραγική απώλεια της Μεγάλης Ιδέας, την κόπωση του Α΄ Παγκοσμίου πολέμου, την κρίση του 1931,κ.α.Η αντίδραση ήταν η επιτακτική ανάγκη του προσδιορισμού της εθνικής ταυτότητας και η κατάδειξη της ελληνικότητας μέσω μιας δημιουργικής ώσμωσης των ευρωπαϊκών και των ελληνικών στοιχείων.                               Η σύνδεση του πολιτισμού και της τέχνης επιδιώχθηκε ποικιλόμορφα συνεπικουρούμενη από το «Ελεύθερο Πνεύμα « του Θεοτοκά, το πνεύμα του Δελμούζου, το μεταφυσικό στοιχείο που συνέδεε τον αρχαίο και σύγχρονο πολιτισμό του Σικελιανού, τη  «Στροφή» του Σεφέρη, την αρχιτεκτονική του Πικιώνη . Κατά την εποχή της τοποθέτησης αυτής στην ελληνική τέχνη η Ευρώπη δεχόταν τις επιδράσεις της σχολής του Bauhaus, του σουρεαλισμού, στη Ρωσία του κονστρουκτιβισμού, και στην Ολλανδία του De Still.   Στην τελευταία  ώριμη φάση του καλλιτέχνη όπως στην εικόνα που παρατίθεται απεικονίζεται  μια γυναικεία μορφή όπως εξελίχθηκε στην εικαστική απόδοση του Μόραλη εντελώς σχηματικά και αφαιρετικά, με έντονα αρχαϊκά στοιχεία κάτι που χαρακτήρισε την μετέπειτα πορεία του.»

 

 

 

Η  πρoσφορά  του Γιάννη Μόραλη  προβάλει το απαύγασμα μιας επέκτασης  που συνυπάρχει με τις περιπέτειες της έξαρσης.Mε παραστατικότητα αγγίζει  προοπτικές  με  ζωογόνο κατεύθυνση.Η ιδιαιτερότητα στις τάσεις του  ανασυνθέτει διαπραγματεύσεις στις οποίες   εμφανίζονται μέρη ψυχογραφικής διευθέτησης και τελεολογικής νομοτέλειας . Εμπεριστατωμένα επιτρέπει στην  τονικότητα να αλληλοσυμπληρώνεται . Ο υποβλητικός και δυναμικός οίστρος του   αναπτύσσει μια επικοινωνία και ένα διάλογο  .                                Η απόλυτη κωδικοποίηση  σε ότι  επινοούσε εμφορείται από το πάθος της  τοποθέτησης που  μεταλλάσσεται σε κλίμακα  ενδεικτική .

Ο Λεόντιος Πετμεζάς είναι ιστορικός αναλυτής,κριτικός τέχνης.