Ο ΟΝΕΙΡΙΚΌΣ ΚΟΣΜΟΣ ΤΗΣ ΧΑΡΑΚΤΙΚΉΣ ΤΟΥ ΔΗΜΗΤΡΙΟΥ ΓΑΛΑΝΗ ΕΜΠΝΕΕΙ ΜΕΧΡΙ ΣΗΜΕΡΑ ΤΟΥΣ ΟΜΟΤΕΧΝΟΥΣ ΤΟΥ.

 

Ο διακεκριμένος  χαράκτης Δημήτριος Ε. Γαλάνης, από τους πρωτοπόρους  στον ελληνικό και  διεθνή καλλιτεχνικό χώρο γεννήθηκε στην  Αθήνα το 1879 έφυγε από την ζωή το 1996 στο Παρίσι .  Ο πατέρας του, φιλόλογος Εμμανουήλ Γαλάνης που καταγόταν από την Κύμη, τον έγραψε στα μητρώα του Δήμου Κύμης .                                                                    Ασχολήθηκε επίσης εκτενέστερα με την γελοιογραφία  και την ζωγραφική .                      Το 1895 σε ηλικία 16  ετών ξεκίνησε να  εργάζεται  στην εφημερίδα “Ακρόπολη ” παρουσιάζοντας γελοιογραφίες.  Από το 1897 έως το 1899 σπούδασε πολιτικός μηχανικός στο Πολυτεχνείο της Αθήνας, με καθηγητή τον Νικηφόρο Λύτρα.                                        Με υποτροφία μιας γαλλικής σατυρικής επιθεώρησης για το αξιόλογο σκίτσο του με θέμα ‘’Ο Κατακλυσμός του Νώε ‘’ στην παριζιάνικη εφημερίδα ” Le Journal ” , το 1900 πήγε στην Γαλλία για να σπουδάσει στη σχολή Καλών Τεχνών του Παρισιού με  δάσκαλο τον Φερνάν Κομόν ,ζωγράφο ακαδημαϊκής νοοτροπίας. Από το 1902  σχεδίαζε γελοιογραφίες για  σατυρικά περιοδικά της εποχής, όπως : L’Assiette au Beurre, Le Cri de Paris, Gil Blas, Le Rire και Le Canard Sauvage. Την περίοδο 1907–1909,έζησε στην Γερμανία , όπου εργάσθηκε ως γελοιογράφος  στα γερμανικά περιοδικά  Simplicissimus και Lustige Blätter και παράλληλα  φιλοτέχνησε διαφημιστικές αφίσες.                                                            Το 1904 παρουσίασε έργα-συλλήψεις  του σε τέσσερις ομαδικές εκθέσεις στο Παρίσι και γρήγορα άρχισε να γίνεται γνωστός στο φιλότεχνο κοινό της γαλλικής πρωτεύουσας.            Την ίδια εποχή συνδέθηκε φιλικά με τον ποιητή Ζαν Μωρεάς (γαλλικό ψευδώνυμο του Ιωάννη Α. Παπαδιαμαντόπουλου) και τους καλλιτέχνες Αντρε Νερέν , Ανρί Ματίς και Αριστίν Μαγιόλ.    Το 1912 παρουσίασε συνθέσεις του στην έκθεση των κυβιστών της ομάδας «Χρυσή Τομή» (La Section d’or). Δύο χρόνια αργότερα συμμετείχε με τρεις τοπιογραφίες στην ετήσια έκθεση των Ανεξαρτήτων (Salon des Indépendants).

 

Με την έναρξη του Α Παγκοσμίου Πολέμου, κατατάχθηκε εθελοντής στην Λεγεώνα των Ξένων και εξ αιτίας της υπηρεσίας του σε αυτήν απέκτησε γαλλική υπηκοότητα.                  Έλαβε μέρος στη μάχη της Μάρνης. Το 1918 υπηρέτησε  ως διερμηνέας με το γαλλικό εκστρατευτικό σώμα στην Ελλάδα. Είχε ήδη νυμφευθεί  την Γαλλίδα Στεφανί -Ζυλί Μπουβιέ  από την Προβηγκία  και το 1910 απόκτησε γιό του Ζαν-Σεμπαστιάν .                                  Με το τέλος του πολέμου, επέστρεψε στο Παρίσι και ασχολήθηκε  αποκλειστικά προς την χαρακτική στην ξυλογραφία και στην οξυγραφία . Το 1920 ολοκλήρωσε το σπουδαίο έργο του ‘’ Καθισμένο γυμνό ’’ και παρουσίασε δημιουργίες  του σε εκθέσεις  μαζί με τον Ματίς και τον Μπρακ. Τον επόμενο χρόνο συμμετείχε σε εκθέσεις με  μεγάλα ονόματα της εποχής όπως ο Χουάν Γκρί, ο Παμπλο Πικκάσο, ο Ντυφύ και ο Μάρκ Σαγκάλ.                                Έχοντας ήδη καθιερωθεί ως χαράκτης στην συνέχεια εξέθεσε  στο Λονδίνο, τις Βρυξέλες  και την Νέα Υόρκη. Παράλληλα άρχισε να ασχολείται συστηματικά με την διακόσμηση βιβλίων με χαρακτικά έργα. Πολλά από τα βιβλία που διακόσμησε παρουσιάσθηκαν σε διάφορες εκθέσεις κατά την περίοδο του Μεσοπολέμου. Το 1929, ο λογοτέχνης και κριτικός Ζαχαρίας Παπαντωνίου προσκάλεσε τον Γαλάνη στην Ελλάδα για να αναλάβει την Έδρα της Χαρακτικής στην Ανωτάτη Σχολή Καλών Τεχνών , αλλά ο Γαλάνης δεν δέχθηκε για προσωπικούς λόγους. Την συγκεκριμένη έδρα  κατέλαβε ο καλλιτέχνης Γιάννης Κεφαλληνός. Από το 1930 αφιερώθηκε σχεδόν αποκλειστικά στη χαρακτική.                      Κατά το διάστημα 1930–1937 δίδασκε χαρακτική στο προσωπικό εργαστήριό του στο Παρίσι. Σε αυτό το εργαστήριο, έλαβαν μαθήματα και πολλοί νέοι μετέπειτα αναγνωρισμένοι και καταξιωμένοι Έλληνες καλλιτέχνες, όπως ο  Νίκος Χατζηκυριάκος -Γκίκας , ο  Πολύκλειτος Ρέγκος, η Μπέλλα Ραφτοπούλου, ο Α.Βασιλικιώτης, ο Κ.Ηλιάδης κ.ά.                        Ασχολήθηκε  με τον σχεδιασμό γραμματοσήμων. Το πιο γνωστό του έργο για τους φιλοτελιστές είναι μία σειρά από τέσσερα γραμματόσημα με θέμα την Διεθνή έκθεση του Παρισιού του 1937. Η συγκεκριμένη εμπνευσμένη σειρά σχεδιάσθηκε το 1936, κατόπιν παραγγελίας από τα Γαλλικά Ταχυδρομεία .

 

Το 1940, η οικογένεια του Γαλάνη πέρασε μία μεγάλη ,επίπονη δοκιμασία.                          Ο μοναχογιός τους, πλοίαρχος του εμπορικού ναυτικού, νυμφευμένος και πατέρας μιας μικρής κόρης που είχε καταταγεί στο Γαλλικό Πολεμικό Ναυτικό με τις δυνάμεις του Ντέ Γκώλ χάθηκε στην θάλασσα καθώς τον Νοέμβριο του 1940 το πλοίο στο οποίο υπηρετούσε  χτυπήθηκε από γερμανικό υποβρύχιο στον Ατλαντικό Ωκεανό. Το χτύπημα ήταν πολύ σκληρό για την οικογένεια Γαλάνη, που ζούσε τότε  στο υπό Γερμανική κατοχή  Παρίσι.        Μετά την απελευθέρωση της Γαλλίας το 1945, ο Γαλάνης εκλέχθηκε καθηγητής στην Σχολή Καλών Τεχνών του Παρισιού και την ίδια χρονιά έγινε ισόβιο μέλος της Γαλλικής Ακαδημίας Καλών Τεχνών (Académie des Beaux-Arts).                                                                    Το 1950 εκλέχθηκε αντεπιστέλλον μέλος της Ακαδημίας Αθηνών .                                      Στην Ελλάδα ο Δημήτρης Γαλάνης είχε προσωπική φιλία με τον γνωστό Έλληνα ποιητή ,νομικό και πολιτικό Γιάννη Κουτσοχέρα που ήταν αναγνωρισμένος ανά τον κόσμο  .            Οι επιστολές που αντάλλαζαν  οι δυο  φίλοι κυκλοφόρησαν σε πολυτελή έκδοση τα τελευταία χρόνια από το Διεθνές Ίδρυμα Γιάννη Κουτσοχέρα που εδρεύει στην οδό Σκουφά στο Κολωνάκι. Ο Γαλάνης είχε φιλοτεχνήσει το πορτραίτο της συζύγου του Γιάννη Κουτσοχέρα ,Λένας Στρέφη.                                                                                                                Σημαντικά έργα του βρίσκονται σε ιδιωτικές συλλογές, στη συλλογή του Τελλόγλειου Ιδρύματος του Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης , στην Εθνική Πινακοθήκη, στην Πινακοθήκη Αβέρωφ, στην Εθνική Βιβλιοθήκη της Γαλλίας , στις πινακοθήκες του Δήμου Αθηναίων και του Δήμου Ρόδου , κ.ά.

*Ο ΛΕΟΝΤΙΟΣ ΠΕΤΜΕΖΑΣ είναι ιστορικός αναλυτής ,κριτικός  τέχνης και λογοτεχνίας