Του Θεόδωρου Στάθη

Έγιναν πάλι συζητήσεις στη Γενεύη για την επίλυση του Κυπριακού. Όλα τελείωσαν χωρίς καμιά πρόοδο. Οι Τούρκοι θέλουν το δικό τους κράτος στην Κύπρο και αργότερα ολόκληρη την Κύπρο. Αυτοί είναι οι Τούρκοι: κοινοί άρπαγες ξένων περιουσιών διά ειδεχθών εγκλημάτων.

Ήμουν νέος και γέρασα, όπως λέμε, και λύση του Κυπριακού δεν φαίνεται. Το 1954, τότε μαθητής Γυμνασίου στη Λάρισα, θυμάμαι τη συγκέντρωση που κάναμε στην κεντρική πλατεία της για την αυτοδιάθεση της Κύπρου, τότε υπό βρετανική κατοχή, την οποία η Χωροφυλακή και η Πυροσβεστική τη διέλυσε στο πι και φι!

Αργότερα, ως φοιτητής στη Βιέννη της Αυστρίας και ως μέλος του ΔΣ του Ελληνικού Φοιτητικού Συλλόγου διανείμαμε ταχυδρομικούς φακέλους με τυπωμένες πάνω τους τις λέξεις «αυτοδιάθεση για την Κύπρο».

Μερικά χρόνια αργότερα, το φθινόπωρο του 1963 με τους τουρκικούς βομβαρδισμούς στην Κύπρο υπό τα αδιάφορα βλέμματα ή και ίσως με τη σύμφωνη γνώμη και της αμερικανικής κυβέρνησης (θυμάμαι την «Herald Tribune» με το σκίτσο που απεικόνιζε τον Μακάριο ως Κάστρο της Μεσογείου), όταν εργαζόμουνα για το διδακτορικό μου στο Columbia University και ως πρόεδρος του ΔΣ του Hellenic Society of Columbia University, πήρα μέρος στην ομογενειακή συγκέντρωση για το Κυπριακό και με πρόταση του Διαμαντή που είχε ραδιοφωνική ελληνική ώρα στη Νέα Υόρκη έγινα γραμματέας της Αμερικανικής Επιτροπής για την Αυτοδιάθεση της Κύπρου στην οποία συμμετείχε μεταξύ άλλων ομογενών και ο Πωλ Πύρρος ως πρόεδρος. Τότε γνώρισα, παραμονές Χριστουγέννων, τον τότε νέο υπουργό Εξωτερικών της Κύπρου Σπύρο Κυπριανού, που ήρθε στη Νέα Υόρκη για να παραστεί στις συνεδριάσεις του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ που συζητούσε το Κυπριακό, τον πρέσβη της Κύπρου στον ΟΗΕ, εκείνο τον ευπατρίδη, Ζήνωνα Ρωσσίδη, τον Βάσο Λυσσαρίδη, που πρόσφατα «έφυγε» και αυτός χωρίς να δει λυμένο το Κυπριακό, τον Ντίνο Μουσιούτα, τότε πρόξενο της Κύπρου στη Νέα Υόρκη. Μάλιστα, μερικά χρόνια αργότερα, μετά την απόβαση των Τούρκων του 1974, με έκανε και επίτιμο κάτοικο του χωριού του (Καϊμακλί) που είναι υπό τουρκική κατοχή για να μην σταματήσω να αγωνίζομαι μέχρι την απελευθέρωσή του από τα τουρκικά στρατεύματα κατοχής!

Σε όλα αυτά η αμερικανική κυβέρνηση δεν φαινόταν να πολυσκοτίζεται με τα ζητήματα της αυτοδιάθεσης των λαών και στο θέμα της Κύπρου στεκόταν απέναντι. Θυμάμαι τον Έλληνα μπακάλη της γειτονιάς μου (πλατεία Τοσκανίνι και Κολόμπους Αβενιου) από τον οποίο ενημερώθηκα τότε ότι το FBI ρωτούσε για μένα και κατάλαβα για ποιο λόγο από ένα συμβάν που θα άλλαζε για πάντα τη σ τα α δ ι ο δ ρ ο μ ί α μου. Όταν τελείωσα το Master στο Columbia, η General Electric που μου είχε προσφέρει τη θέση του ερευνητή στο Research Lab στο Σκανέκτιτυ τριάντα μέρες αργότερα απέσυρε την προσφορά της με εντολή του αμερικανικού υπουργείου Άμυνας, όπως η εταιρεία μου ανέφερε στην επιστολή της. Γι’ αυτό και συνέχισα για το διδακτορικό με στόχο την ακαδημαϊκή καριέρα. Και η τουρκική απόβαση το ’74 είχε το «πράσινο φώς» της αμερικανικής κυβέρνησης διά του τότε υπουργού Εξωτερικών Κίσινγκερ. Κι αν το Κυπριακό δεν έχει λυθεί ακόμα αυτό οφείλεται στο ότι οι κυβερνήσεις των ΗΠΑ, εξ υπαρχής, έπαιζαν τον ίδιο ρόλο που παίζει διαχρονικά η βρετανική κυβέρνηση και η ευθύνη τους είναι μεγάλη. Ελπίζω η κυβέρνηση του Μπάϊντεν να αλλάξει αυτή την τακτική και την εικόνα.

Αλλά και οι αγώνες της Ομογένειας εναντίον της Χούντας εξαγρίωναν τους Αμερικανούς ιθύνοντες, οι οποίοι, άλλωστε επέβαλαν τη δικτατορία στην Ελλάδα χρησιμοποιώντας τους δόλιους συνταγματάρχες οι οποίοι παρέδωσαν την Κύπρο στους Τούρκους. Βλέπετε, η Τουρκία ήταν ανέκαθεν στρατηγικός εταίρος των ΗΠΑ και αυτό δεν το έκρυβαν. Όταν το Μάιο του ’74 προσκαλέσαμε τον Ανδρέα Παπανδρέου στη Νέα Υόρκη, όπου μίλησε στην εκδήλωση που είχαμε οργανώσει στο Hunter College, η κυβέρνηση των ΗΠΑ διά του υπουργείου Δικαιοσύνης έστειλε επιστολή στον Ανδρέα με την οποία του απαγόρευε να ξανάρθει στις ΗΠΑ παρά μόνο για τουριστικούς λόγους και εμένα με υποχρέωσε και εγγράφτηκα ως πράκτορας του Ανδρέα Παπανδρέου! Τόση ήταν η αγάπη της αμερικανικής κυβέρνησης για τη Χούντα.

Τα αναφέρω όλα αυτά για να γνωρίζει η Ομογένεια ότι έχει πολύ ανήφορο μπροστά της. Ακόμα και με τον Μπάϊντεν ως πρόεδρο. Μεγάλος βοηθός στις προσπάθειες της Ομογένειας είναι η σημερινή διεθνής συγκυρία, καθώς και οι εξελίξεις στην περιοχή είναι οι ευνοϊκότερες από κάθε άλλη περίοδο, όπου η Τουρκία, ο διαχρονικός συνεταίρος του ISIS, έχει υπερβεί τα εσκαμμένα. Το πλαίσιο, άλλωστε, για την επίλυση του Κυπριακού, είναι σαφώς διατυπωμένο με βάση τις αποφάσεις του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ, καθώς και το κεκτημένο μέχρι σήμερα.

* Ο Θεόδωρος Στάθης είναι Πρόεδρος του Ιδρύματος Μεσογειακών Μελετών, έζησε για χρόνια στις ΗΠΑ. Είναι πρώην βουλευτής Λάρισας με το ΠΑΣΟΚ, ενώ διετέλεσε υφυπουργός Εθνικής Άμυνας, αναπληρωτής υπουργός Πολιτισμού και υπουργός Γεωργίας.

Πηγή: larissanet.gr