Ο Κερασοβίτης Άνδρας

Μνήμες και προφορική Ιστορία  | Συγγραφέας: Μπούνα Ανδρομάχη
Το βιβλίο Ο Κερασοβίτης Άνδρας. Μνήμες και προφορική ιστορία καταγράφει προφορικές αφηγήσεις των ανδρών του χωριού που αφορούν τα προσωπικά βιώματα και τις μνήμες τους, ως Κερασοβιτών Ανδρών, ως ξενιτεμένων, μαστόρων, γαμπρών, πατεράδων, γεννηθέντων από το 1932 έως το 1967. Τα στοιχεία αυτά προέκυψαν έπειτα από επιτόπια έρευνα στην Αγία Παρασκευή – Κεράσοβο Κονίτσης. Είναι το τρίτο κατά σειρά βιβλίο και αποτελεί συνέχεια των δύο προηγούμενων: Η Κερασοβίτισσα Μάνα και Η Κερασοβίτισσα Νύφη.
Ο Δημήτρης Τσούμπανος (γεν. 1941), Κερασοβίτης, ξενιτεμένος εδώ και πενήντα εννιά χρόνια στην Αμερική θυμάται «… ήμουνα δεκαοχτώ και μισό χρονών· στις 25 Ιανουαρίου έφυγα από το χωριό και όταν αποχαιρέτησα όλους τους δικούς μου και τους υπόλοιπους χωριανούς μπροστά στην εκκλησία του Αϊ-Δημήτρη, η γιαγιά μου η Κυράνω με δάκρυα στα μάτια με αγκάλιασε και φιλώντας με μου είπε: ‘‘Ώρα καλή, χρυσό μου. Εγώ δεν θα σε ξαναδώ. Να έχεις την ευχή μου!’’ Η αξέχαστη μανούλα μου Ελένη με αναφιλητά και πόνο στην καρδιά της μου έδωσε την ευχή της και μου είπε να μην ξεχνώ να γράφω γράμματα και να είμαι προσεκτικός. Έδωσε ιδιαίτερη έμφαση στον σεβασμό που θα πρέπει να έχω στους θείους μου Λεωνίδα και Μίνο, τα αδέλφια του πατέρα μου που με φέρανε στην Αμερική, και ποτέ μα ποτέ να μην ξεχάσω τις ρίζες μου. Λόγια όμορφα και σοφά από μία Κερασοβίτισσα γυναίκα και μάνα που μας ανέθρεψε με αρχές και με υπέρτερη αγάπη».

Η μετανάστευση και η «ξενιτιά», αποτελούν κεντρικά φαινόμενα στη ζωή του Κερασοβίτη άνδρα και μέσα από τις αφηγήσεις που αξιοποιεί η Ανδρομάχη Μπούνα, διαφαίνεται ο πόνος του ξεριζωμού αλλά και ο πόθος της επιστροφής. Παρουσιάζεται ο φόβος που αιωρείται για την υπόλοιπη ζωή των ξενιτεμένων από την επαφή με άλλους τρόπους ζωής και άλλες κουλτούρες. Οι ευχές των οικείων προσώπων για το φευγιό και ιδιαίτερα της μάνας, προτρέπουν τους ξενιτεμένους σε ένα κώδικα σωφροσύνης, ώστε, να κρατήσουν τις «παραδόσεις» που πολλές φορές δημιουργούν στερεότυπα που αλλάζουν δύσκολα. Ίσως, γι αυτό η ερευνήτρια δεν ιχνηλατεί στις αφηγήσεις μορφές δεκτικότητας άλλων πολιτισμικών συνηθειών.

Παναγιώτης Τζόκας  Πολιτισμολόγος, Δημοσιογράφος, Παραγωγός ΕΡT

Μπούνα Ανδρομάχη

Η Ανδρομάχη Μπούνα είναι απόφοιτη Κοινωνικής Ανθρωπολογίας και Ιστορίας του Πανεπιστημίου Αιγαίου και κατάγεται μητροπλευρικά από την Αγία Παρασκευή (Κεράσοβο) Κονίτσης, γένους Βάιλα. Σε βιωματικό επίπεδο ασχολείται εδώ και 20 χρόνια με τους παραδοσιακούς χορούς και δη με την παράδοση της Κόνιτσας. Σήμερα είναι υποψήφια διδάκτωρ στο αντικείμενο της Κοινωνιολογίας της Εκπαίδευσης στο Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων.